Baltık Denizi – Derin Tarih

Kafkasların Muhafızları Hazarlar

Altay Tayfun Özcan — Sat, 04 Feb 2023 09:11:33 +0000

Avrupa ile Asya kıtalarının birbirine karıştığı Karadeniz ve Hazar Denizi’nin Baltık Denizi ile buluştuğu bir coğrafya üzerinde kurulan Hazar Kağanlığı, 650’lerden 950’lere kadar devam eden 300 yıllık tarihine pek çok önemli tarihî hadise sığdırdı. Kimsenin karşısında duramadığı Araplar ordularının kuzeye çıkmasını engelleyen, İsveç’ten gelen Rusların Dnyeper ve İdil boylarında oyalayan ve Kırım’da Bizans İmparatorluğu’na kafa tutan Hazarlar Kırım bölgesinde kurulacak Altın Orda Devleti’nin de temelini atmışlardı.

Devamı Derin Tarih Ocak Sayısında…

Demirbaş Şarl Ruslardan Kaçıp Osmanlı’ya Sığındı

Arif Emre Gündüz — Wed, 02 Nov 2022 07:24:21 +0000

17. yüzyılda gittikçe güçlenerek Baltık Denizi’nde söz sahibi olan İsveç, Danimarka ve Rusya ile karşı karşıya gelmişti. Bu tarihler, 15 yaşında tahta geçmiş XII. Karl, nam-ı diğer Demirbaş Şarl idaresindeki İsveç’in Osmanlılarla münasebetlerinde kalıcı gelişmelerin yaşanacağı bir döneme tekabül ediyordu. Ruslarla giriştiği mücadelede başarıya çok yaklaşsa da neticede mağlup olan Şarl Osmanlı’ya sığınmış, burada kaldığı müddet boyunca Osmanlı-Rus ilişkilerinde son derece müessir bir rol üstlenmiştir.

Devamı Derin Tarih Kasım Sayısında…

Klasik Devirde Osmanlı Taşra Teşkilatı

Ekrem Buğra Ekinci — Sat, 01 Feb 2020 02:45:06 +0000

Memâlik-i Osmaniyye’nin, yani Osmanlı memleketlerinin esasını Anadolu Selçuklu Sultanı’nın Ertuğrul Gazi’ye verdiği Söğüt ve Domaniç’i içine alan küçük bir mikdar uç beylik toprağı teşkil eder. Zamanla Rumeli ve Anadolu’da yeni yerler fethedilip memleket genişlemiş; 16. asrın sonunda en geniş sınırlara ulaşılmıştır. Devletin en güçlü olduğu bu devirde hudut batıda Viyana banliyöleri ile Atlas Okyanusu’na, kuzeyde Baltık Denizi ile Moskova varoşlarına, doğuda Hazar Denizi’ne, güneyde de Afrika ortaları ile Hind Okyanusu’na uzanıyordu. Osmanlı Devleti’nin esaslarından birini gazâ ruhu teşkil eder ki, İslam dininin dünyanın en ücra köşesinde işitilmesini temin etmekten ibarettir. Fetihler yeni yerleri zapt etmek, ahalisini esir, mallarını ganimet edinmek maksadıyla yapılmış değildir. Osmanlı Devleti için sömürgecilik meçhul bir mefhum olduğundan fethedilen ülkelerin bir kısmı vatan edinilip vilâyet hâline getirilmiş, bir kısmına da hükümeti başında bırakılarak ‘tâbi devlet’ statüsü tanınmıştır. Bazılarının taşıdığı kanaatin aksine memleket arazisi padişahın mülkü değildir. Eski metinlerde geçen ‘mülk’ sözü, mâmelek (mal varlığı, patrimoine) değil, memleket (meliklik, hâkimiyet) mânâsına gelir. Osmanlı hukukunda şahsî mülkiyet en geniş şekliyle kabul edilmiştir. Padişahın kendisine ait mülkü elbette vardır. Memleketin bir kısmı şahısların mülkü olup bir kısmı da devlete aittir. Bu kısma mîrî toprak denir. Devlete ait toprak üzerinde padişah maslahata göre tasarruf eder. Bu, onun mülkü olduğu mânâsına gelmediği gibi şahsî mülk üzerinde tasarruf hakkı sadece mâlikine aittir.

Devamı Derin Tarih Şubat Sayısında…