Bursa – Derin Tarih

Osman Gazi Ve Orhan Gazi Türbelerine Nasıl Saldırdılar?

Ahmet Uçar — Wed, 07 Sep 2022 12:10:56 +0000

“Yunan işgali” esnasında Osmanlı’yı kuran şehir Bursa’da neler yaşandı? İşgal kuvvetlerinin Osman Gazi ve Orhan Gazi’nin türbelerine yaptığı saygısızlık pek çok hatırata yansımış, hatta devrin gazeteleri konu hakkında manşetler atmıştı. Peki, Ankara’daki mecliste bu edepsizliğe karşı ne konuşuldu, ne konuşulmadı?

Devamı Derin Tarih Eylül Sayısında…

Türk Ordusunun Bursa’ya Girişi

Derin Tarih — Wed, 07 Sep 2022 12:08:11 +0000

8 Temmuz 1920’den 11 Eylül 1922’de kurtuluşuna kadar Bursa’nın Yunan işgalinde kaldığı süreçte Osman Gazi’nin türbesi tekmelenmiş, TBMM kürsüsüne siyah örtü örtülmüştü. Acı katliamların ve hasarların meydana geldiği Bursa’nın işgalden kurtuluşunu, o günlere dair şahitlerin kaleminden ve dönemin gazetelerinden dinleyelim…

Devamı Derin Tarih Eylül Sayısında…

Cezayirli Mücahidin Osmanlı Diyarındaki Son Yılları

Yusuf Sami Kamadan — Tue, 02 Nov 2021 06:52:57 +0000

Fransızların 1830’da Cezayir’i işgal etmesinden kısa süre sonra direniş cephesi Emir Abdülkâdir’in liderliğinde kurulmuş; Fransızlar ve onlarla hareket eden unsurlar için işgalin önünde ciddi bir duvar vazifesi görmüştü. Yaklaşık 15 sene boyunca Emir Abdülkâdir’in dirâyet ve zekayla idare ettiği direniş stratejisi Fransızlar için kâbusa dönüşerek büyük bir kayba yol açtı. Nihayet bu meseleye köklü bir çözüm bulma arayışına giren Fransızlar, askerî bakımdan ciddi bir kuvvetle direniş cephesini muvakkaten çökertmeyi başarmış, 1847 yılında teslim olan Emir Abdülkâdir Fransa’ya götürülerek burada beş sene rehin tutulmuştu. Fransa’nın elde ettiği zafer, belirttiğimiz gibi muvakkat olacak, sonraki yüzyılda Kuzey Afrika’nın diğer bazı ülkelerinden olduğu gibi Fransa’nın Cezayir’den de çıkartılması tamamlanacaktı.

Fransa’da alıkonulan Emir Abdülkâdir, 1852’de serbest bırakıldığında Osmanlı topraklarına gitmiş, Devlet-i Aliyye de bu İslâm mücahidine kapılarını açmış, hürmette kusur etmemişti. Osmanlı arşivlerinde bulunan Emir Abdülkâdir ile alakalı çok sayıda vesika, bu hürmeti gösterir mahiyettedir. Mîlâdî 23 Aralık 1852 tarihli bir tezkirede*1 Fransa’dan, Bursa’da ikamet etmek üzere Osmanlı topraklarına gelecek olan Emir Abdülkâdir’in Bursa’ya gitmeden önce o dönem Osmanlı tahtında bulunan I. Abdülmecid ile görüşmesine dair talepte bulunulmuş, tezkirede yer alan “… kendisi hâk-pây-ı meâl-i ihtivâ-yı hazret-i şehen-şâhîye yüz sürmek emelinde bulunduğu cihetle…” ifadelerinden de anlaşıldığı üzere, talep Emir Abdülkâdir’den gelmişti. “… Bu adam şöhretli ve mu‘teber bir zât olduğundan ve atabe-i ulyâ-yı cenâb-ı hilâfet-penâhîye ruh-sûde olmak niyâzında bulunduğundan doğru Dersaâdet’e gelip işbu ümniyyesine nâiliyetle ba‘dehû Bursa’ya azîmeti sûreti münâsib gibi tahattur olunduysa da…” ifadeleri aslında üstü kapalı bir ısrarı dile getirmiş, 24 Aralık tarihini taşıyan -hemen bir gün sonrasında çıkan- irade bu talebi hiç şüphesiz kabul etmişti: “… İşbu tezkire-i sâmiye-i âsafâneleri manzûr-ı meâl-i mevfûr-ı hazret-i pâdişâhî buyurulmuş ve istîzân-ı sâmî-i vekâlet-penâhîleri vechile mûmâ-ileyhin doğru Dersaâdet’e gelip işbu ümniyyesine nâiliyetle ba‘dehû Bursa’ya azîmeti…”

Bursa’da ikameti noktasında Emir Abdülkâdir’e gösterilen kolaylık bununla da sınırlı kalmamış, kendisi için kiralanan evin kira ve eşya masrafları da hazineden ödenmişti. 8 Şubat 1853 yılına ait olan tezkirede2 yapılan masrafların rakamları belirtilerek “… Tesviye-i iktizâsı için evrâk-ı merkûmenin Mâliye Nezâret-i Celîlesi’ne havâlesi hakkında her ne vechile emr u fermân-ı hazret-i şehen-şâhî şeref-sünûh buyurulur ise âna göre hareket olunacağı…” beyan edilmişti. Bir gün sonrasında çıkan irâdeye göre durum padişaha arz edilmiş ve masrafın hazine tarafından karşılanması sağlanmıştı: “… masraf-ı mezkûrun hazinece tesviye-i iktizâsı için…”

Devamı Derin Tarih Kasım Sayısında…

Osmanlı Sancağı Bursa’da

Fahameddin Başar — Sun, 01 Apr 2018 09:56:46 +0000

Antik çağlardaki adı Prusa olan, Türk fethinden sonra Bursa adı verilen şehrin tarihi hakkında farklı rivayetler olmakla birlikte bazı kaynaklarda MÖ 2. yüzyıl sonlarında Bithinya krallarından Prusias tarafından kurulduğu kabul edilir. Şehir sonraki devirlerde Batı Roma ve Doğu Roma İmparatorlukları (Bizans) sınırları içerisinde kaldı. Bu dönemde zaman zaman Müslüman Arap ordularının hücumlarına maruz kalmış, Selçukluların Anadolu’ya gelmesiyle Türklerin de ilgisini çekmeye başlamıştı. Anadolu fâtihi Süleyman Şah 1075’te (veya 1080) İznik’i alarak Türkiye Selçuklu Devleti’nin merkezi yaptıktan kısa bir süre sonra Bursa’yı da fethetti. Ancak İznik, 1. Haçlı Seferi sırasında yeniden Bizanslıların eline geçince (1097) Selçuklular Konya’ya çekilmişler ve bu tarihten sonra Bursa da elden çıkmıştı.

Bursa 1113’te Türk kuvvetleri tarafından tekrar ele geçirilmişse de kısa süre sonra Bizanslılar tarafından geri alındı ve bu durum 14. yüzyıl başlarına kadar devam etti. Bu yüzyılın başında kurulan Osmanlı Devleti’nin ilk hükümdarı Osman Bey Bursa’yı fethetmek istemişse de, fetih oğlu Orhan Bey döneminde, 6 Nisan 1326’da gerçekleşti. Osmanlı Devleti’nin kuruluş dönemine tekabül eden Bursa’nın fetih sürecini iyi anlamak için Selçukluların yerini alan Anadolu beyliklerinin ortaya çıkışını ve Osmanlı Beyliği’nin kuruluş serüvenini hatırlamamız gerekiyor.

Devamı Derin Tarih Nisan Sayısında…