O yıllarda Arap bağımsızlık hareketine büyük bir yakınlık ve ilgi duyan İzzet Derveze’nin hatıralarına göreyse Cemal Paşa, Süveyş Kanalı saldırısının başarısızlıkla sonuçlanmasından sonra Kanal Harekâtı’nda yer alan Arap subay ve askerleri Çanakkale Cephesi’ne göndermiş, onların yerine Suriye’deki ordu birliklerine Türk subay ve askerlerini yerleştirmişti. Derveze’ye göre o dönemde Suriye’deki Osmanlı ordusunda kısa dönem yedek subay olarak askerlik yapan, üniversite mezunu, Arapçılık hareketine fiilen iştirak etmiş, Arap millî ruhu ile dolu yüzlerce Arap asıllı genç yedek subay vardı. Şam o dönemde bunların millî marşlarıyla inliyordu adeta. Cemal Paşa bunları Şam bölgesinin dışına göndererek dağıtmış, böylece bu dönemi sona erdirmişti. El-Ahd teşkilatının kurucularından Bağdatlı Cafer el-Askerî de Osmanlı ordusundaki milliyetçi Arap subaylar arasında ilk gizli ve ayrılıkçı faaliyetlerin, kurmaylık eğitimi için Osmanlı Devleti tarafından gönderildikleri Almanya’da, Alman istihbaratı tarafından başlatıldığını iddia eder. Ardından Balkan Savaşı sonrası Ekim 1913’te Enver Paşa ile Harbiye’de aynı sınıflarda okumuş, daha önce Balkanlarda Bulgar ayrılıkçılarla ölümüne mücadele etmiş, İttihatçı ve Teşkilat-ı Mahsusacı, Trablusgarp’ta gönüllü olarak Türk subaylarla birlikte İtalyanlara karşı savaşmış Çerkez asıllı Mısırlı Aziz Ali el-Mısrî3 öncülüğünde bu faaliyetler ilk kez İstanbul Beşiktaş’ta, bazı Arap subayların kiracı olarak kaldıkları bir evde başlatılmıştır. Sayıları oldukça az, daha çok Irak ve Suriye coğrafyasından gelmiş bir avuç genç Arap subayın kurduğu ayrılıkçı bir örgüttü bu. Gizlice oluşturulan “Hizbü’l-Ahd” adlı teşkilat adeta İttihat ve Terakki’nin ilk kurulurken kullandığı usulleri ve yemin şeklini kullanıyordu. O hareket içerisinde de yer almış bazı üyelerin yönlendirmesiyle birçok husus İttihat ve Terakki’den aynen kopya edilmişti.

Devamı Derin Tarih Haziran Sayısında… 

Devamı Derin Tarih Mayıs Sayısında… 

1. Kolordu 1. Tümen 70. Alay 3. Tabur’a bağlı 9. Bölük’te bir asker olarak göreve başlar. 7 Haziran 1915’te Çanakkale’ye ulaşan birliği önce Kumkale bölgesine hareket eder. Haziran 1915’te gelen bir emirle birliğiyle birlikte Seddülbahir Güney Grubu’na intikal eder. Zığındere bölgesine yerleşen birlik, 2 Temmuz’da ilk muharebesine katılacaktır. Düşmanın ele geçirdiği Türk siperlerinin geri alınması için bir taarruz planlanır. Taarruza Mehmet Çavuş’un da bulunduğu 70. Alay 3. Tabur ve 124. ve 71. Alayların 3. Taburları katılacaktır. İşte bu hücum tarihe “Üçler Hücumu” olarak geçecektir.

2-3 Temmuz taarruzunda üç tabur, erlerinin neredeyse yarısını kaybeder. Muharebe alanı cesetler ve yaralıların iniltileriyle dolar. Elden çıkan siperler geri alınamamış ve taarruz durdurulmuştur. Ağustos’ta özellikle Kuzey ve Anafartalar cephelerinde şiddetli çarpışmalar yaşanmakta; bu yüzden bazı birlikler Güney Cephesi’nden Kuzey Cephesi’ne kaydırılmaktadır. Kuzey Cephesi’ne giden birliklerden biri de Mehmet Çavuş’un bulunduğu 3. Tabur’dur.

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında… 

Tarihimizin destanî sayfalarından Çanakkale Zaferi’nin öyle kahramanları var ki, bir mektubun satırlarında ya da bir derginin sayfalarında unutulup gitmiş.

Kadir oğlu Mehmed Çavuş da zaferin unutulan kahramanlarından. 1891’de Denizli’nin Çivril ilçesinin Madenler köyünde doğar. Ailesi Yörük olduğundan önce Afyon Dinar’ın Seydimelik, daha sonra da Bülüçalan köyüne gelirler.

Kadir oğlu Mehmed askerlik çağına geldiğinde Balkan Harbi’ne katılır, sonra memleketine döner. 1. Dünya Savaşı başlayıp seferberlik ilan edildiğinde 1. Kolordu 1. Tümen 70. Alay 3. Tabur emrine verilir ve savaş öncesinde İstanbul’da talim görür. 14 Mayıs 1915’te 70. Alay’ın Çanakkale’ye hareket etmesi emredilir.

25 Mayıs 1915’te Galata rıhtımında hareketine yarım saat kala İngiliz E 11 denizaltısı, alayın bindiği Karadeniz vapuruna bir torpil atar. Neyse ki vapura değil, hemen önündeki bir Alman şilebine isabet eder. Alay vapurdan indirilerek Galata limanından Bakırköy’e doğru yayan, oradan da Uzunköprü’ye trenle gider. Ardından 7 Haziran 1915’te Akbaş Limanı’ndan vapurla Çanakkale’ye geçip Kumkale’de tahkimat kurar.

70. Alay, 27/28 Haziran 1915’te Çanakkale’den vapurla Kilye Limanı’na, oradan Sarafim Çiftliği’nden geçerek Behramlı köyünün altındaki Kiremitlidere’de Güney grubunun emrine girer. Birliğin 1. Tümen Komutanı Cafer Tayyar (Eğilmez), 70. Alay Komutanı Yarbay Vasıf Bey, 3. Tabur Komutanı Bnb. Reşad (Çiğiltepe)’dır. (Vasıf Bey Çanakkale’den sonra Kafkas Cephesi’nde Oğnut sırtlarında, Reşat Bey de Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde Çiğiltepe’de şehit olmuştur.)

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında…