Demiryolu – Derin Tarih https://www.derintarih.com Tarih Okuyan Şaşırmaz Thu, 31 Oct 2019 08:30:20 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.7 https://www.derintarih.com/wp-content/uploads/2015/12/favicon-150x150.png Demiryolu – Derin Tarih https://www.derintarih.com 32 32 İngiliz Yanlısı Eskişehir Mutasarrıfı Nasıl Öldürüldü? https://www.derintarih.com/iz-birakanlar/ingiliz-yanlisi-eskisehir-mutasarrifi-nasil-olduruldu/ Fri, 01 Nov 2019 06:05:10 +0000 https://www.derintarih.com/?p=5181 Mülkî yapılanma ve 1870 yılında yürürlüğe konulan İdare-i Umumiye- -i Vilayat Nizamnamesi hükümleri doğrultusunda Hüdavendigar vilayeti kurulmuş; Eskişehir, Kütahya sancağına bağlı bir kaza olarak zamanın mülkî yapılanmasındaki yerini almıştı.

Verimli topraklar üzerindeki Eskişehir kazası, coğrafî olarak da önemli bir kavşakta bulunmasına karşılık ilk hamlede istenilen payı alamamış, tarım avantajı ona stratejik öncelik sağlayamamıştı.

Hasretle beklenen fırsat Sultan II. Abdülhamid’in tesis ettiği, İstanbul-Eskişehir-Ankara üzerinden geçen demiryolu hattının faaliyete geçmesiyle yakalandı. Bu hatla birleşen Kütahya-Hüdavendigar ve Aydın (İzmir) demiryolu hattının tesisiyle Eskişehir kazası, konumuyla mütenasip bir stratejik değer kazandı. Geçen süreçte modernize edilen İstanbul-Ankara-Konya demiryolu coğrafî konum itibariyle Eskişehir’de birleştirildi. Sonraları İzmir istikametine doğru uzatılan demiryolu da Eskişehir’deki diğer demiryolu hattıyla birleştirildi. Sonuç itibariyle Eskişehir süratle gelişmeye başladı. Demiryolu hattı yanında, Hüdavendigar vilayetinden başlayarak doğuya doğru uzanan şosenin de Eskişehir merkezinden geçerek Araphisar topraklarına ulaşıyor olması Eskişehir’e ayrı bir değer kazandırdı.

Devamı Derin Tarih Kasım Sayısında… 

]]> Saatleri Ayarlama Aleti Dipleidoskop https://www.derintarih.com/esyanin-kalbi/saatleri-ayarlama-aleti-dipleidoskop/ Tue, 01 Oct 2019 06:59:15 +0000 http://www.derintarih.com/?p=5025 “O, geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı yaratandır. Her biri bir yörüngede yüzmektedirler.” (Enbiya 33). Çağlar boyunca insanlar vakti tespit etmekte muhtelif araç gereçlere müracaat etmişler. Bunların tamamı prensip olarak dünyanın kendi etrafında dönerken güneşe göre pozisyonunu esas edinmiş ve ona göre techiz edilmişler. Örneğin Cezerî’nin, temel özelliği dibi delik bir kâsenin şâkulî bir batış yerine, ağzı etrafında dönerek devrini tamamlaması dünyanın güneş etrafında bir saat döndüğü anlamına gelir. Ya da tasarımlarında dikey olarak yerleştirilmiş bir çubuğun gölgesi, yatay yerleştirilmiş bir yüzeyde günün saatlerini gösteren kadrana düşen güneş saatleri… Her biri hem teknik açıdan hem de tasarım olarak fevkalade gelişmiş aletlerdi. Çağları aşan namlarını hak etmişlerdi. Ancak bir eksikleri vardı: Senkronizasyon. 19. yüzyılın ilk yarısına geldiğimizde İngiltere, Avrupa ve Kuzey Amerika’da demiryolları ile ulaşım başlamıştı. Demiryolu hatları artıp ağlar genişledikçe farklı demiryolu şirketleri kurulmaya ve yeni tren tarifeleri ortaya çıktı. Bu tarifeler arasında uyum sağlamak, kazaların önüne geçmek için tren yoluyla yürütülecek her türlü operasyonu senkronize etmek şart olmuştu. Demiryolu şirketleri bu saikle ABD’de yerel saat dilimlerinin tespit edilmesine ön ayak oldular. Amerikalı demiryolu şirketleri makinistlerin, mühendislerin ve istasyon görevlilerinin cep saatlerini periyodik olarak senkronize ettirmek için bir şirketle anlaştı.

Devamı Derin Tarih Ekim Sayısında… 

]]>