Emperyalizm – Derin Tarih https://www.derintarih.com Tarih Okuyan Şaşırmaz Fri, 01 Jun 2018 13:51:16 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.3 https://www.derintarih.com/wp-content/uploads/2015/12/favicon-150x150.png Emperyalizm – Derin Tarih https://www.derintarih.com 32 32 Modernliğe İtaatkâr Direniş https://www.derintarih.com/avrupa-tarihi/modernlige-itaatkar-direnis/ Fri, 01 Jun 2018 13:51:16 +0000 http://www.derintarih.com/?p=3471 Destan, zaferin romanı; roman, yenilginin destanı… Özellikle de Afrika romanı. Tanrı’nın Oku ile Mahrem Macera, birer roman/destan. Sömürgecileri derinden eleştirseler de sömürülenleri yüceltmiyor; onları bütün masumluk ve daha da çok zaaflarıyla teşhir ediyorlar. Rousseau, “Roman Avrupa toplumlarının röntgen cihazıdır” demişti. Hangi toplumun değil ki? Romancı realist ise, ‘uydurduğu’ kişiler/olaylar/ilişkiler, yaşarken şahit olduklarımızdan daha gerçek olabiliyor. Avrupa kapitalizminin insan ve hammadde deposu Afrika söz konusu olduğunda, bu daha belirgindir. Aralarındaki inanç ve hatta kültür farklarına rağmen, büyük romancılar aynı romanı yazıyor gibidir. Müslüman Şeyh Hamidu Kan’ı, Hıristiyan Chinua Achebe’yi ciddi bir kurgu ustası yapan nitelik, gerçekçiliktir. Emperyalizm karşıtı olmaları, gözlerini kamaştırmıyor. Her sınıf veya zümreden, kendi insanlarının karakter ve duruşlarını da samimiyetle tasvir edebiliyorlar. Romanları bu bakımdan ‘nesnel’ tarih ve hatta otobiyografilerden bile gerçeğe daha yakın durabiliyor.

Devamı Derin Tarih Haziran Sayısında… 

]]> Amerikan Emperyalizminin İlk Büyük Romanı Nostromo https://www.derintarih.com/avrupa-tarihi/amerikan-emperyalizminin-ilk-buyuk-romani-nostromo/ Mon, 31 Jul 2017 21:55:58 +0000 http://www.derintarih.com/?p=2623 Hegemonlar da yorulur! Başlangıçta ne denli güvenli ve kazançlı gözükürse gözüksün, hiçbir hegemonik konum sonsuza dek sürdürülemez. 19. yüzyılın son yılında yayınlanan bir şiir, hem “Üzerinde Güneş Batmayan Britanya İmparatorluğu”nun mukadder sona yaklaştığını haber veriyor; hem de müstakbel hegemona işaret ediyordu. Rudyard Kipling’in McClure Magazine’in 1899 yılı Şubat sayısında yayınlanan “Beyaz Adamın Yükü” başlıklı şiirinin, tıpkı siyasî analiz raporları gibi, bir de alt başlığı vardı: “Birleşik Devletler ve Filipin Adaları.” Eski sömürge ABD, hegemonya bayrağını devralmaya çağrılıyordu. Ve bir süre sonra ülkeye başkan seçilecek olan Theodore Roosevelt şiiri kopyalayıp, ‘genişleme yanlısı’ senatör dostu Henry Cabot Lodge’a şu kısa yorumla gönderiyordu: “Şiir kötü, fakat genişleme bakış açısından çok anlamlı!” Bu çok anlamlı şiirin tam bir çevirisini bulamadım. İlk sekizliğini Türkçe söylemeye gayret edeyim:

 Yüklen Beyaz Adam’ın yükünü

Gönder en nitelikli çocuklarını

Tutsak ettiklerine yarasınlar diye

Sürgün et oğullarını

Ağır koşumlar içinde

Yabanîlere gözkulak olsunlar

Yarı şeytan yarı çocuktur bunlar

Yeni enselediğiniz somurtkan halklar.

Devamı Derin Tarih Ağustos Sayısında… 

]]>