İngiltere’de Gladstone Ve Dostları

Ahmet Uçar — Fri, 04 Jun 2021 07:16:44 +0000

Orhan Koloğlu’na göre Sultan II. Abdülhamid’e “Kızıl Sultan” ve “eli kanlı katil” diye hakaret edilmesi 1894-96 Ermeni olayları sırasında başlamış, Yunan ve Makedonya olaylarıyla kökleşmişti. “Le Sultan Rouge” (Kızıl Sultan) tabirini ilk kullanan Fransız Albert Vandal’dır. “Katil” sıfatını en çok tercih eden ise İngiltere Başbakanı Gladstone’du. Bu tür hakaretlere katkıda bulunanlar da azımsanmayacak sayıdadır. Örneğin (Londra’da Ermenilerce yayınlanan) Arménié dergisi 15 Eylül 1890 sayısında şöyle diyor: “En iyi uyruklarını yiyen Yıldız Köşkü’nün minotaurunun (boğa başlı insan vücutlu, insan yiyen canavar) sertliği arttıkça bu propaganda da artacak ve karşı konulamaz şekilde Osmanlı Devleti’nin saygınlığını yıkacaktır.” Fransa’da anarşistlerin yayın organ Les Temps Nouveaux’nun 5 Ağustos 1905 tarihli nüshasındaki bir yazıda “büyük katil” suçlamasının yanı sıra ilginç bir benzetme de vardı: “Vicdanında birkaç yüz bin yurttaşının cesedinin sorumluluğu bulunan en vahşi kaplan.”

Batılı devletler artık işlerini sadrazam ve diğer devlet adamlarıyla görüşerek çözme imkânını kaybetmeleri sebebiyle Yıldız Sarayı’na ve Sultan II. Abdülhamid’e düşman olmuşlardı. Koloğlu’na göre Sultan Abdülhamid’in Mısır meselesinde İngiltere’ye direnmesi sadece Batılı emperyalistlerin kendi aralarındaki ilişkilerin gerginleşmesine sebep olmakla kalmamış, İngiltere’nin bir Ermeni meselesi ortaya çıkarmasında ve Abdülhamid-İngiliz ilişkilerinin tam bir düşmanlığa dönüşmesinde de başrol oynamıştı.

Olayın kökeninde Doğulu Hıristiyanlara hümanistçe bakıp onları Osmanlı yönetimine karşı ayaklanma ve bağımsızlık aramaya teşvik eden Avrupalıların, Mısır’da Avrupalılardan bağımsızlığını arayan Arabi Paşa hareketine tahammül edememeleri yatıyordu. Bu anlayışta ileri giden İngiltere, diğer ortaklarının muhalefetine rağmen yabancılara saldırı bahanesiyle İskenderiye’yi bombalamak ve suçsuz sivil halkı öldürmekle yetinmemiş, karaya asker çıkararak ülkeye el koymuş, bunu da “medeniyetin gereği” olarak sunmuştu. Ardından da dönemin İngiltere Başbakanı Gladstone “Güney Afrika ile Kuzey Afrika’yı İngiliz bayrağı altında birleştirme” projesini gerçekleştirmek için Sudan’ı işgale başlamıştı. 1885-87’de İngiltere’nin Mısır pazarlıklarına Sultan II. Abdülhamid’in direnmesi sonucu, 1890’da başta İngiliz gazeteleri olmak üzere bütün Avrupa’da Ermeni meselesi süratle gündeme taşınmış, İngiltere Başbakanı Lord Salisbury (Robert Gascoyne-Cecil) 1891’de “Rusya’nın İstanbul’u almasının artık kendileri için bir sıkıntı oluşturmayacağını” açıklarken, 1895’te İngiltere diğer Batılı devletlerle “Türkiye’nin paylaşılması” projesini konuşmaya başlamıştı.

Devamı Derin Tarih Haziran Sayısında…

Sultan Abdülhamid Kitap Yaktırmadı!

Ahmet Uçar — Wed, 04 Sep 2019 09:12:57 +0000

2.Meşrutiyet’in ilanından sonra özellikle basın hayatında çok önemli bir gelişme yaşanmıştı. 1908 yılı başlarında Osmanlı ülkesinde yayınlanan gazete sayısı 120 iken, 2. Meşrutiyet’in ilanını takip eden yedi aylık süre içerisinde bu sayı 730’a çıkmıştı. Bu gazete ve dergiler Sultan II. Abdülhamid henüz tahtta iken ona övgüler düzüp onun dönemindeki devlet adamlarını suçlarken, bir başka ifade ile suçu Sultan’ın çevresini almış olan ve “haşerat” adı verilen, “sefih kimseler ve erbâb-ı cinayet” olarak isimlendirilen Saray ve iktidar mensuplarına yıkarken; Sultan tahttan indirildikten sonra ona karşı sistemli ve acımasız bir karalama ve linç kampanyası başlatmışlardı.

Sınır ve hukuk tanımayan bu kampanyanın ana fikri, Sultan’ı halkın ve İslam dünyasının gözünden düşürmek için onun İslamî anlayışını ve hayatını kötüleme, İslamî faaliyetlerini “yok hükmünde” gösterme üzerinde yoğunlaşmıştı. İttihad ve Terakki’nin yayın organı Tanin gazetesine göre “Yıldız (Sarayı); bütün alem-i insaniyetin “Kızıl Sultan” unvanıyla tel’in ettiği bir zalim hunharın karargâh-ı gadr ve itisafı (kan içicinin zulüm ve haksızlık merkezi) idi… Yıldız bütün cinayetlerin, bütün haşyet (korku) ve hıyânetlerin merkezi idi.”

Devamı Derin Tarih Eylül Sayısında…

Kızıl Sultan – Derin Tarih

İngiltere’de Gladstone Ve Dostları

Sultan Abdülhamid Kitap Yaktırmadı!