Peki, tarihî süreç içerisinde bu derece etkili olan ve tesirini asırlardan beri devam ettiren Haçlı Seferleri’nin nedeni neydi? Hıristiyan Avrupalılar İslâm dünyasına karşı neden bu türden seferler düzenleme ihtiyacı hissettiler? Bu sorular Haçlı tarihçileri tarafından epeyce tartışılmış ve bunlara sosyal, siyasî, dinî ve özellikle de ekonomik temelli cevaplar üretilmiştir.

Cevapları merak edenler Haçlı tarihi ile ilgili çalışmalara bakabilirler. Biz Haçlı Seferleri ile Malazgirt Savaşı arasında herhangi bir irtibat olup olmadığını anlamaya gayret edeceğiz. Bunun için öncelikle Hıristiyan Avrupa’yı Haçlı Seferleri’ne sürükleyen süreci özetleyelim.

Katolik Roma ile Ortodoks Bizans arasında kökenleri 5. yüzyıla dayanan ve “schisma” (bölünme) olarak bilinen teolojik ayrışma, 9. yüzyılın başında Papa’nın Frank İmparatoru Charlemagne’a taç giydirerek onu Kutsal Roma Germen İmparatoru olarak tanıması ile siyasî bir kisveye de bürünmüştü. Gerek Roma, gerekse Bizans tarafından zaman zaman sergilenen yakınlaşma eğilimleri Papalığın Ortodoks inancını dönüştürme ve Roma merkezli bir Hıristiyan birliği oluşturma yönündeki ısrarı nedeniyle asırlar boyunca herhangi bir sonuç vermemiş, hatta karşılıklı aforozlaşmalar, ithamlar ve konsil kararları ile Katoliklik ve Ortodoksluk arasındaki akidevî uçurum da giderek derinleşmişti. Bugün Hıristiyan dünyasında halen etkileri görülen bu farklılaşmanın esas itibarıyla iki farklı din ortaya çıkardığı da söylenebilir.

Devamı Derin Tarih Haziran Sayısında…

Devlet merkezine güçlü sayılamayacak bağlarla bağlı bulunan Türkmenlerin Anadolu’ya dönük sistematik olmayan akınlarının devam ettiği Tuğrul Bey ve Sultan Alparslan dönemlerinde, Selçukluların bütün gayreti söz konusu siyasî birliği tesis etmeye matuftu. Hatta Bizans tahtına yeni çıkan Romanos Diogenes’in gerek konumunu güçlendirmek, gerekse Anadolu’daki Türkmen hareketliliğini sona erdirmek amacıyla Selçuklular üzerine Malazgirt Savaşı ile sonuçlanacak olan sefere çıktığı esnada Sultan Alparslan Mısır seferindeydi. Gelişmeler Sultan açısından beklemedik bir sürpriz niteliğindeydi. Bizanslıların harekete geçtiğini öğrenince Mısır seferini yarıda keserek geri dönen Sultan Alparslan, Bizans kontrolü altındaki Anadolu topraklarını fethetmek gibi bir hedefi olmadığını ihsas ederek Romanos ile anlaşmak istese de mağrur İmparator buna yanaşmadı. Tarihin gördüğü en büyük savaş makinelerinden biri olan 200 bin kişilik ordusuna çok güvenen Bizans hükümdarı, 50-60 bin askerden müteşekkil Selçukluları mağlup etmekle kalmayıp devletin İran’daki merkezî topraklarını da işgal edeceğinden şüphe etmiyordu. Fakat beklediği gibi olmadı. 26 Ağustos 1071 tarihinde gerçekleşen ve Selçukluların tarihin en büyük askerî zaferlerinden birine imza attığı savaşta Bizanslılar hiç beklemedikleri, ağır bir hezimete uğradılar.

Devamı Derin Tarih Ağustos Sayısında…