Sömürgeler Bakanı – Derin Tarih https://www.derintarih.com Tarih Okuyan Şaşırmaz Tue, 04 Jul 2017 09:59:54 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.3 https://www.derintarih.com/wp-content/uploads/2015/12/favicon-150x150.png Sömürgeler Bakanı – Derin Tarih https://www.derintarih.com 32 32 Dengesiz Hesapçı Avrupa https://www.derintarih.com/avrupa-tarihi/davetsiz-hesapci-avrupali/ Mon, 03 Jul 2017 10:41:35 +0000 http://www.derintarih.com/?p=2519 Robinson Crusoe, dengesiz bir hesapçıydı. Tıpkı ‘Avrupa Mede­niyeti’ gibi. Dengesizdi, çünkü Güney Amerika’da işlerini yoluna koy­muş, tarım ve ticaretten epey para ka­zanmışken, ille de Afrika’da köle ticare­tiyle büyük bir vurgun vurma hayaline kapıldı. Hesapçıydı, köle avına çıkar­ken düştüğü ıssız adada, önce ayak­ta kalmayı başardı; ardından neredey­se çokuluslu bir ‘devlet’ kurdu. Tebaası arasında Protestanlaştırılmış bir zenci (Cuma), putperest bir zenci (Cuma’nın babası), hatta Katolik bir Avrupalı bile vardı. O kadar hesapçıydı ki, adayı terk ettiğinde, toprağı tebaası arasında pay­laştırsa da, tapuyu elinde tuttu!..

18.yüzyıl, Robinsonvari bireysel sö­mürgecilik çağıydı. Her ne kadar Do­ğu Hind Şirketi gibi girişimler kral ve aristokrasiden büyük destek alıyorduy­sa da, sonuçta ‘sömürgenler’ birey veya grup düzeyindeydi. 19. yüzyılın ikinci yarısında, sömürgecilik toplumsal bir karaktere büründü. Sanayileşen/kapi­talistleşen Avrupa toplumlarının iç çe­lişki ve sorunlarına bir cevap olarak, sistemleştirildi. İngiltere’yi yönetmek­le sömürgeci olmak özdeşleşti. Brant­linger, İngiliz devlet adamlarından ha­reketle, süreci şöyle özetliyor:

Sömürgeler Bakanı (1895-1903) Jo­seph Chamberlain, sosyalizme ve yeni doğmuş İşçi partisine doğrudan rakip olarak ‘toplumsal emperyalizm’ kavra­mını icat etti. Elmas kralı Cecil Rhodes ise emperyalizmin yurt içinde sosya­lizme nasıl bir alternatif oluşturabile­ceğini formüle etti: “Birleşik Krallık’ın 40 milyon sakinini kanlı bir iç savaş­tan alıkoymak için, biz sömürgeci devlet adamları, fazla nüfusu yerleştirecek ve onlar tarafından fabrika ve madenlerde üretilen mallar için yeni pazarlar sağlayacak yeni topraklar kazanmalıyız. İç savaşı önlemek istiyorsanız, emperyalist olmak zorunda­sınız.” Kapitalizm sınırsız sermaye birikimi olduğundan, kazancın işçi sınıfı ile paylaşılmadan mevcut sermaye stokuna ek­lenmesi gerekiyordu. Bu durumda, işçilere sus payı olacak kay­nak dışarıdan, sömürgelerden sağlanmalıydı.

Devamı Derin Tarih Temmuz Sayısında… 

]]>