Millî Mücadele’de Bolşevik Dönemin İçyüzü-Ankara’nın Yoldaşları

Mehmet Poyraz — Mon, 01 Jun 2020 05:23:44 +0000

İstanbul’dan Anadolu’ya Sultan Vahdeddin tarafından gönderilen Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıkışından kısa süre sonra Havza’ya geçti. Burada Sovyet Rusya temsilcileriyle görüşerek gayriresmî de olsa Bolşeviklerle Anadolu’ya yardım hususunda anlaştı. Havza görüşmesi Bolşeviklerle ilk bir araya gelişti. O sırada Enver Paşa ile Mustafa Kemal’in irtibat halinde olduğu Millî Mücadele kuruluşlarından Karakol Cemiyeti de Bolşeviklerle temas kurmuştu.

Karakol Cemiyeti İttihat ve Terakki’nin gizli istihbarat şubesiydi. Mustafa Kemal’in Havza’daki Sovyet Rusya temsilcileriyle yaptığı görüşmeden kısa süre sonra Temmuz ayında Kırım Bolşevik Doğu İşleri Şubesi’nden bir temsilci İstanbul’a gizlice gelerek Karakol Cemiyeti’nin kurucularından Kara Vasıf Bey’e işbirliği teklifinde bulundu. Temsilci, Kırım ve çevresinde teşkilatlanan Mustafa Suphi’nin çevresindendi. Kendilerinin de topraklarından Fransızları ve İngilizleri atmaya çalıştıklarını ve Türklere yardıma hazır olduklarını da anlatarak iki üye ile birlikte Rusya’ya gelmeleri için davette bulundu. Kara Vasıf Bey bu görüşmeyi Mustafa Kemal Paşa’ya mektupla bildirdi. Ali Fuat Paşa’nın ulaştırdığı mektuba Mustafa Kemal Paşa’nın cevap verip vermediği bilinmiyor.

Bu görüşmeden yaklaşık bir ay sonra Enver Paşa Berlin’de Bolşeviklerin önemli isimlerinden Karl Radek ile bir araya geldi. Lenin’in sağ kolu Radek, Avrupa’da Sovyet Rusya’yı temsil etmekteydi ve Almanya’da sosyalist devrimin gerçekleşmesi için görevlendirilmişti. Radek ve Paşa’nın görüşmesi sonucunda Bolşevik-Müslüman ittifakı ön anlaşması yapıldı. Almanya’nın da desteklediği Enver Paşa, bu anlaşmanın resmiyete dökülmesi için Moskova yolculuğuna hazırlandıysa da 1919 sonbaharında planlanan yolculuk gerçekleşmedi. Pek çok badire atlatan Enver Paşa, ancak 1920’nin ortalarında Moskova’ya ulaşabilecekti.

Devamı Derin Tarih Haziran Sayısında…

Mustafa Kemal’i Anadolu’ya Sultan Vahdettin Mi Gönderdi?

Mustafa Budak — Tue, 30 Apr 2019 22:18:22 +0000

Bu, muhafazakâr çevrelerce yıllardır savunulan bir görüştür. Bunda en büyük delil, M. Kemal Paşa’nın Samsun için İstanbul’dan ayrılmadan önce Yıldız Sarayı’nda Sultan Vahdeddin ile görüşmesi ve o görüşmede Sultan’ın söylediği “Paşa Paşa, şimdiye kadar vatana çok hizmet ettin. Bunların hepsi bu kitaba girmiştir. Vatanı kurtarabilirsiniz Paşam” hitabıdır. Aynı sözlerin kendisine de söylendiğini Kazım Karabekir anılarında dile getirmektedir. Ancak Sultan’ın bu sözleri M. Kemal Paşa’da şaşkınlığa sebep olmuş ve samimiyeti konusunda tereddüde düşmüştür. Ona göre Sultan’ın bu sözlerdeki maksadı kendi teslimiyetçi siyasetine hizmet ederek devleti kurtarmasıdır.

Devamı Derin Tarih Mayıs Sayısında…

Sultan Vahdeddin – Derin Tarih

Millî Mücadele’de Bolşevik Dönemin İçyüzü-Ankara’nın Yoldaşları

Mustafa Kemal’i Anadolu’ya Sultan Vahdettin Mi Gönderdi?