Papa VI. Paul Temmuz 1967’de Türkiye’yi ziyareti sırasında Ayasofya’da aniden diz çökerek dua edince tepki olarak Ayasofya Camii’nin açılması mitingleri başlayacaktır. Ardından 150 kadar MTTB mensubu genç yasakları dinlemeyerek Ayasofya’da namaz kılacak ve 1970’li yıllarda “Zincirler kırılsın, Ayasofya açılsın” sloganı caddelerde yankılanacaktır.

Dergimiz Haziran 2012 ve Aralık 2013 tarihli sayılarında Ayasofya davamızı kapağa taşıyarak “Ayasofya’yı rehinden kim kurtaracak?” diye sormuş ve “Ayasofya kararnamesi sahtedir” tezini ileri sürmüştü. Ayrıca Serdengeçti’nin Ayasofya Davası adlı kitapçığı ile Fossati’nin Ayasofya resim albümünü okurlarına hediye etmiş, böylece Fethin sembolü ve Fatih’in emanetinin işgal altında olduğu gerçeğini gündemde tutmaya gayret etmiştik.

Nihayet 24 Mart gecesi muhterem Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ın bir TV programında Ayasofya’nın müze statüsünün değiştirilip adının “cami” yapılabileceğini ve ücretli girişin kaldırılabileceğini açıklaması 80 yılı aşkın bir süredir kanayan yaramıza merhem sürmüş ve ümitlerimizi cilalandırmıştır.

Baskıya girmekte olduğumuz günlerde gelen bu müjdeye Ayasofya Camii’nin neden müze yapılamayacağını hukukî açıdan izah eden ve hukuk ihlâllerine dikkat çeken minik bir dosya ile mukabele etmek istedik. Gelecek sayılarda daha doyurucu dosyalarla huzurlarınızda olacağız.

31 Mart Vak’ası’na ayırdığımız kapak dosyamız yanında Mehmet Barlas ile Turgut Özal’ı, Michael Provence ile Osmanlı sonrası Arap dünyasını konuştuğumuz söyleşiler ve her biri ilginçliklerle dolu yazılarımızı zevkle okuyacağınızdan eminiz.

Bu ay 8. yılımıza giriyoruz. 85 sayıdır bizi yalnız bırakmayan okur dostlarımıza hassaten teşekkür ederiz.

Nice güzel sayılarda buluşmak ümidiyle.

Hayırla kalınız.

Mustafa Armağan

Derin Tarih Dergisi Genel Yayın Yönetmeni

24 Ocak Kararları’na gelmeden önce müflis bir Türkiye vardı. Hem ekonomik bakımdan iflas etmiş, hem de siyasî bakımdan dağılmak üzere. Kurtarılmış bölgeler, girilmeyen şehirler, sağ-sol kavgası ile tarumar olmuş. O sırada Batı zirve yapıyor. 1980’li yıllara geldiğimizde dünya tablosunu bir düşünün. İran’a Humeyni gelmiş ve Amerikan ittifakından kopmuş. Yunanistan NATO yapısının dışında, Kıbrıs dolayısıyla çekilmiş vaziyette. Sanki Amerikan ittifakı dağılmak üzere. Polonya’ya bakıyorsunuz Jaruzelski darbe yapmış. Afganistan’a Rusya girmiş. Dünya epey bir karışık anlayacağınız. Türkiye de sanki koptu kopacak. Bu dış dünyanın bağımsız kalacağı bir olay değil. Bilhassa Amerikan blokunun… Orada bir zirve oluyor; Türkiye hakkında bir karar alınıyor: “Türkiye’yi yanımıza çekelim ve yeni bir kan verelim.” Sanırım 24 Ocak da o tedbirlerin bir parçası. Ama 24 Ocak kararlarının içeriğine baktığınız zaman Turgut Özal’ın 1970’lerin ortasında bunu Süleyman Demirel’e teklif ettiğini görüyorsunuz. Yani bu paketin muhtevasındaki prensipleri Özal daha evvelden benimsiyordu. O zaman planlama müsteşarı idi fakat bir netice alamamıştı. Ardından MSP’den milletvekili adayı oldu. Baktığınızda bunu dünya konjonktürüne bir uyum hareketi olarak değerlendirebiliriz. Zaten 24 Ocak’ı, 12 Eylül askerî darbesi izledi. Darbenin ilk kararı Rogers Planı’nın kabulüydü. Yunanistan’ın NATO’ya dönmesi için tartışılan kararı, Türkiye münakaşasız kabul etti. Ardından Özal başbakan yapıldı ve 24 Ocak Kararları devam etti.

Devamı Derin Tarih Nisan Sayısında…