Rota – Derin Tarih

Eşrefoğlu Camii

Canan Aytaş — Mon, 02 Mar 2026 08:42:02 +0000

Eşrefoğlu Camii, Anadolu Selçuklu mirasının Konya Beyşehir’de, zarafet ve mühendislikle yoğrulmuş en nadide örneklerinden biri olarak asırlara meydan okuyor. Ahşap direkleri, kündekâri minberi, çini mihrabı ve gölgeli nakış tekniğiyle bezeli tavanı, Selçuklu estetiğinin ruhla bütünleşen mimari anlayışını gözler önüne seriyor. 13. yüzyılın imkânlarıyla inşa edilen bu abidevi eser, yalnızca bir ibadet mekânı değil; matematiğin, sanatın ve maneviyatın kusursuz terkibidir. Kar kuyusu ve aydınlık feneri gibi özgün çözümleriyle dönemin ileri mühendislik zekâsını yansıtan yapı, bugün de ziyaretçilerini hayranlıkla selamlıyor.

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında…

Makbul İbrahim Paşa Camii

Canan Aytaş — Mon, 05 Jan 2026 14:46:10 +0000

Osmanlı’nın en kudretli, bir o kadar da tartışmalı sadrazamlarından Pargalı İbrahim Paşa’nın adıyla anılan cami, Karaköy’de sessiz ve vakur bir edayla dinler İstanbul’u. Gösterişten uzak mimarisi, dönemin iktidar tasavvurunu değil, dinginlik ve ölçüyü yansıtır. Zamanla çevresi değişse de 16. yüzyılın siyasî ve kültürel iklimine dair ipuçları taşır. Bir devlet adamının ihtişamından ziyade Osmanlı şehir hayatının gündelik ritmini yansıtır. Birlikte kapısını aralıyoruz.

Devamı Derin Tarih Ocak Sayısında…

Maziyi Kristalize Eden Mekân: Cam ve Billur Müzesi

Canan Aytaş — Mon, 10 Nov 2025 08:53:34 +0000

Saray atölyelerinden İstanbul’un incisi Beykoz’a uzanan cam sanatının en nadide ve özel örneklerinin sergilendiği Cam ve Billur Müzesi’ne düşüyor bu ay yolumuz. Işığı sonsuzluktan süzüp objelere içiren, rengin ve saydamlığın en narin ve en ihtişamlı izlerini taşıyan bu mekânda camdan yansıyan tarih ile tarihten yansıyan camın raksı, baş döndüren bir güzellikle dolduruyor içimizi.

Devamı Derin Tarih Kasım Sayısında…

Takkeci İbrahim Ağa Camii

Canan Aytaş — Mon, 01 Sep 2025 12:08:42 +0000

Topkapı sur dışında yaklaşık dört buçuk asırdır İstanbul nöbetine devam eden, mütevazı boyutlarına nispet yaparcasına muhteşem bir güzelliği saklayan Takkeci İbrahim Ağa Camii’nin kapısını aralıyoruz bu ay. Banisinin hikâyesi gönül ferahlatırken, yurt dışına kaçırılıp bugün dünyanın farklı müzelerinde sergilenen çinilerinin hikâyesi yürek burkan bu eser bakalım asude köşesinden bize neler anlatacak.

Devamı Derin Tarih Eylül Sayısında…

Evliya’nın İzinde Kahire

Canan Aytaş — Thu, 03 Jul 2025 10:32:57 +0000

Evliya Çelebi Seyahâtname’sinde Kahire’deki acayip ve garaip yapıların başka hiçbir diyarda olmadığını vurgulayarak başlar bu kadim şehrin mimarisini anlatmaya. Ve Kahire’de 156 adet Sultan camisi olduğunu, bu denli büyük caminin başka hiçbir ülkede bulunmadığını ekler… Gelin birlikte, Mısır seyahatim sırasında Çelebi’nin izinde kapısını araladığım bu camilerin birkaçını yâd edelim.

Devamı Derin Tarih Temmuz Sayısında…

Kom El Shoqafa Yeraltı Mezarları

Canan Aytaş — Tue, 03 Jun 2025 10:51:20 +0000

Mısır’ın büyülü coğrafyasında akla kazınan mekânlardan biri de İskenderiye’deki Kom El Shoqafa Yeraltı Mezarları. Orta Çağ’ın Yedi Harikasından biri kabul edilen bu arkeolojik yerleşmede Antik Mısır’daki ölü gömme geleneklerinden ilginç sahnelere şahit olurken; Roma, Yunan ve Mısır kültüründen izler taşıyan mezar, heykel ve arkeolojik nesne ziyaretçilerini zamanın ve mekânın ötesine yolcu ediyor. Geri döndüğünüzde ise kelimelerle tarifi güç bir hatıra ummanı kaplıyor havsalanızı.

Devamı Derin Tarih Haziran Sayısında…

Esenler’in Kalbinde Sıkışmış Can Damarı: Su Terazisi

Canan Aytaş — Fri, 02 May 2025 10:04:52 +0000

İstanbul Esenler’de bir tarihî eser asırlardır gizli nöbetini sürdürüyor desek inanır mısınız? Bugün yüksek binalar arasında kaderine terk edilen su terazisi, Romalılardan bu yana şehir dışından getirilen suyun basıncını ayarlayarak İstanbulluların su ihtiyacını karşılamaya hizmet etmiş. Bakımsız ve harap hâliyle yürek burkan eserin çevresini açma projesinin en kısa zamanda hayata geçirilmesini, böylece bölgenin can damarının eski günlerdeki gibi nefes alabilmesini temenni ediyoruz.

Devamı Derin Tarih Mayıs Sayısında…

Kızören Obruğu ve Konya Obruk Han

Canan Aytaş — Fri, 04 Apr 2025 13:16:22 +0000

Konya’da ülkemizin en büyük obruk gölü olan Kızören Obruğu ile ismini ondan alan Obruk Han, baş başa vermiş, tabiatın ve tarihin mirasını masal misali anlatırken, gözü de gönlü de okşayan bir ahenkle karşılıyorlar ziyaretçilerini. Asırlara şahitlik eden bu iki cevheri birlikte müşahede edelim.

Devamı Derin Tarih Nisan Sayısında…

Yivli Minare Külliyesi

Canan Aytaş — Mon, 03 Mar 2025 13:39:21 +0000

Antalya’da Selçuklu devrinde inşa edilen ve Yivli Minare etrafında şekillenen külliye, sekiz asırdır şehrin sembol yapılarından biri olmayı sürdürüyor. Sofistike mimari unsurlarından işgaller altında geçirdiği tahribata, taşıdığı Roma ve Bizans izlerinden müze olarak kullanılışına pek çok bakımdan nevi şahsına münhasır olan bu eserin kapısından içeri birlikte süzülelim.

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında…

Tarihî Roma Hamamı

Canan Aytaş — Wed, 19 Feb 2025 08:33:53 +0000

Yozgat’ın güneydoğusundaki Sarıkaya ilçe merkezinde bulunan Sarıkaya Roma Hamamı, Anadolu’nun bağrında sakladığı eşsiz Roma dönemi eserlerinden sadece biri. MS 2. yüzyılda inşa edilmiş olabileceği düşünülen hamam, “Aquae Sarvenae” olarak bilinen termal kaynak üzerine yapılmış olup asırlarca bir şifa merkezi olarak kullanılmış ve destansı bir hüviyet kazanmış. 2018’de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınan hamam, çevre düzenleme çalışmalarının ardından geçtiğimiz yaz ziyarete açıldı. Görmek için yolunuzun Yozgat civarına düşmesini beklemeyin!

Devamı Derin Tarih Şubat Sayısında…

Camaş Cevat Bey Konağı

Canan Aytaş — Mon, 06 Jan 2025 07:57:10 +0000

Ordu’nun merkez ilçelerinden Çamaş, adını 1071 sonrasında Anadolu’ya yerleşen bir Türk oymağından almış. Nesiller boyu burada yaşayan sülale ardında adından başka Çamaş’ta bir konak ve cami de bırakmış. Bu yazıda sizleri bugün tabiatın insafına terkedilmiş Cevat Bey Konağı’nın (Çamaş Konağı) ve kol kanat gerildiği için zamana meydan okuyan Külekçi Camii’nin hikâyesine ortak edeceğiz.

Devamı Derin Tarih Ocak Sayısında…

Göğceli Camii

Canan Aytaş — Tue, 10 Dec 2024 08:18:48 +0000

Anadolu ahşap mimarisinin en eski ve latif örneklerinden olan Samsun’daki Göğceli Camii çivi kullanılmadan tatbik edilen yapı tekniği, depremden koruyan donanımı ve deformasyonu önleyen alttan havalandırma sistemi ile sekiz asır öncesinde bugünün mimar ve mühendislerine vakarla meydan okuyor.

Devamı Derin Tarih Aralık Sayısında…

Anadolu’yu Mayalayan Topraklar: Özbekistan

Canan Aytaş — Thu, 03 Oct 2024 10:35:16 +0000

İmam Buharî, İmam Mâturidî, İmam Tirmizî, Şâh-ı Nakşibend, Hâce Ubeydullah Ahrâr, Emir Timur, Uluğ Bey… Hepimizin hafızasında derin izler bırakan bütün bu isimlerin hepsi Özbekistan’da medfun. Orta Asya’nın bu en güzel ülkesi, aynı zamanda her açıdan bize en çok benzeyen ülke. Tarihi aşina, dili aşina, eserleri aşina, kültürü aşina, yemekleri aşina… Gelin şimdi hep birlikte Hîve’den Taşkent’e nefes kesici bir yolculuğa çıkalım…

Devamı Derin Tarih Ekim Sayısında…

Kalpleri Açan Prizren, Kalpleri Çalan Üsküp

Canan Aytaş — Wed, 04 Sep 2024 10:41:17 +0000

Balkanlar’ın en güzel köşelerini barındıran Kosova ve Makedonya’ya misafir oldum geçtiğimiz ay. Evet misafir oldum; çünkü bir turist gibi yabancı görüleceğiniz değil, bir misafir gibi ağırlanacağınız topraklar buralar. Balkanlar’ın kalbinden kalbime akan neşe, hayret ve hüzünden süzdüklerimi ve Üsküp’ün bana hediye ettiği o güzelim Osmanlı kulesini birlikte yâd etmeye ne dersiniz?

Devamı Derin Tarih Eylül Sayısında…

Merkez Yıldız Camii

Canan Aytaş — Mon, 12 Aug 2024 13:14:41 +0000

1889 yılında Of’un Ballıca Mahallesi’nde yaptırılan Merkez Yıldız Camii zarif ahşap oymacılığının izlerini taşıyan tavan göbeği ve haziresinde, zümrüdî çimenden başlarını çıkarıp mazinin ninnisini fısıldayan mezar taşlarıyla bizi zamanın başka bir boyutuna taşıyor. Trabzon’un saklı hazinesinden mütevazı parçalar barındıran bu mekânın kapısını birlikte aralayalım.

Devamı Derin Tarih Ağustos Sayısında…

Ankara’nın Ak ve Kara Medreseleri

Arif Emre Gündüz — Tue, 02 Jul 2024 11:23:00 +0000

Ankara’nın fethinden itibaren yapılan eklemelerle asırlarca medrese olarak hizmet veren Ak Medrese, ilk olarak Augustus Tapınağı olarak kullanıldığı için daha ziyade bu işlevi öne çıkarılarak tanıtılıyor. Halbuki bu yapı tapınak olarak kullanıldığı zamandan daha uzun müddet medrese vazifesi görmüştür. Ona yaklaşık bir kilometre mesafedeki Kara Medrese ise Melike Hatun tarafından yaptırılmıştır ve Osmanlı Devleti’nin son dönemlerine kadar faal durumda olup, 1925 sonrasında tamir edilmeyerek yıktırılmıştır. İşte, Hacı Bayrâm-ı Velî Hazretleri’nin müderrislik yaptığı ve Ankara’nın manevî iklimine kâh duvar kalıntıları kâh hatırda bıraktıklarıyla katkıda bulunan iki güzel medrese…

Devamı Derin Tarih Temmuz Sayısında…

İsmail Kara’nın “Türkiye’de Dinî Hayat Arşivi” Erişime Açıldı

Canan Aytaş — Tue, 02 Jul 2024 10:45:19 +0000

Prof. Dr. İsmail Kara’nın yarım asırdır biriktirdiği malzemelerden oluşturduğu “Türkiye’de Dinî Hayat Arşivi” projesi dijital ortamda hizmete girerken, projenin özeti niteliğindeki sergi de meraklılarıyla buluştu. Laiklik politikalarından halk Müslümanlığına, İslâmcılıktan cemaat ve tarikat yapılarına pek çok başlıktaki binlerce basılı görsel malzeme; dinî hayat sembol ve tezahürlerinin zengin ve nitelikli katalogları olarak artık erişimimize açık!

Devamı Derin Tarih Temmuz Sayısında…

Erzurum Paşa Bey Konağı

Canan Aytaş — Fri, 07 Jun 2024 09:49:08 +0000

Erzurum’daki Paşa Bey Konağı, mirasını asırlarca sırtlanan ev sahiplerinin sonuncusu olan Hakem Akgül’ün samimi refakatinde kapılarını açıyor bize. Sosyal ihtiyaçları ve hassasiyetleri gözeten mimarisi, namaz vakitlerini tayin etmeye yarayan ahşap tavan düzeneği ve bahar yağmurlarının biriktirildiği köşeleriyle bu konak, olur da yolunuz Erzurum’a düşerse, sizi içten tebessümler ve bin bir hatırayla karşılayacak emsalsiz bir durak…

Devamı Derin Tarih Haziran Sayısında…

Ertuğrul Gazi Mescidi

Canan Aytaş — Wed, 08 May 2024 13:01:29 +0000

Ertuğrul Gazi’nin Söğüt’te, çadırını ilk olarak kurduğu arazide yaptırdığı Ertuğrul Gazi Mescidi, sekiz asır sonra da kuruluşun kutlu sedasını Bileciklilere hatırlatıyor her ezan vakti. İçinde kuyu bulunduğu için halk arasında Kuyulu Mescit diye de anılan bu güzel mabet, bir devrin başlangıcının sembol mekânlarından olurken, Bilecik’in hafızasına Osmanlı çınarının yapraklarını serpiyor ağır ağır.

Devamı Derin Tarih Mayıs Sayısında…

Şehzâdeler Sancağının Mahzun Yadigârı Fatih Kulesi

Canan Aytaş — Thu, 04 Apr 2024 08:43:28 +0000

Fatih Sultan Mehmed’in şehzâdelik döneminde Manisa’da inşa ettirdiği, Saray-ı Âmire’den kalan tek yapı olan Fatih Kulesi, ilginç mimarisi ve İstanbul’un fethinin ilk tohumlarının atıldığı mekân olması bakımından hususi önem arz ediyor. Kulede restorasyon çalışmaları devam ederken, ecdat şuurunu taze tutan bir müze olarak kapılarını açacağı günü iple çekiyoruz.

Devamı Derin Tarih Nisan Sayısında…