Tiyatro da Doğu’dan Yükselir

Mehmet Önder — Thu, 04 Apr 2024 08:46:33 +0000

Avrupamerkezci anlayış Avrupa’nın tarihî tecrübesini tüm insanlığa dayatarak diğer medeniyetlerin hikâyesini yok sayar. Batılı bakış sanat ve bilim tarihini de bu anlayışa göre dizayn ettiğinden, tiyatro dahil her etkinlik Yunan’da başlar. Mısır, Sümer ve Akad gibi medeniyetlerin dünya tarihine katkıları inkâr edilir. Bu yaklaşımdan Doğu medeniyetlerinin iki kadim temsilcisi olan Hint ve Çin de nasibini alır. Küresel bir propagandayla dayatılan bu algı yüzünden Yunan tiyatrosu bir milat sayılıp geleneksel Hint ve Çin tiyatrosu zikre bile değmez. Oysa Çin tiyatrosu, Eski Yunan’ın tragedya ve komedyası ile Hindistan’ın Sanskrit draması “dünyanın üç eski tiyatrosu”dur.

Devamı Derin Tarih Nisan Sayısında…

Tanzimat’tan II. Meşrutiyet’e Osmanlı’da Tiyatro

Mehmet Önder — Fri, 15 Mar 2024 08:59:13 +0000

Tanzimat döneminde, geleneksel tiyatromuzun yanına Batı tiyatrosunun çeşitli unsurları eklenmiş; Sultan Abdülmecid döneminde kurulan ve tiyatro tarihimiz açısından büyük önem arz eden Souiller Sirki, Türk tiyatro tarihinde bir çeşit kilometre taşı olan Gedikpaşa Tiyatrosu’nun kuruluşunda öncü rol üstlenmişti. II. Abdülhamid’in bilhassa 93 Harbi’nden sonra ülkenin selameti için aldığı tedbirler tiyatroya sansür olarak telakki edildi. II. Meşrutiyet’in ilânı ile Sultan’ın tiyatro üzerindeki politik tedbirleri sona ermişse de, İttihat ve Terakki diktası ile devam eden siyasî karmaşa tiyatro oyunlarını da etkiledi ve tiyatro yazarları bir yandan düzeni eleştirirken, diğer yandan da topluma moral verecek tarihî ve askerî oyunlar kaleme aldılar.

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında…

Sahneden Maziye – Derin Tarih

Tiyatro da Doğu’dan Yükselir

Tanzimat’tan II. Meşrutiyet’e Osmanlı’da Tiyatro