Ahmet Yasin Çomoğlu – Derin Tarih

Hanedan’ın Sürgün Kararı Verilirken Mecliste neler konuşuldu?

Ahmet Yasin Çomoğlu — Mon, 18 Mar 2024 12:51:07 +0000

Saltanatın kaldırılması ile Osmanoğulları Ailesi için bir devrin sonu gelmiş fakat halifelik kurumunun Meclis uhdesinde varlığını sürdürmesiyle, Hanedan üyeleri de normal vatandaşlar olarak ülkede yaşamaya devam etmiştir. Aradan birkaç ay geçtikten sonra ise Osmanoğulları’nı yeni bir hikâyenin başlangıcı beklemektedir. Hanedan’ın erkek-kadın tüm fertleri için sürgün kararı verilmiş ve kısa süre içerisinde ülkeyi terk etmeleri istenmiştir. Meclis’in bu kararı alması ise uzun tartışmaların neticesinde gerçekleşmiştir.

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında…

Ida Pfeıffer’ın İstanbul Günlükleri

Ahmet Yasin Çomoğlu — Mon, 17 Jul 2023 08:30:56 +0000

Denizaşırı yolculukların erkekler için bile birçok zorluk ve tehlikesinin olduğu, kadınlar içinse böyle bir fikrin kulağa imkânsız geldiği bir çağda, Viyanalı bir kadın çocukluk hayallerinin peşine düşer. Arkadaşlarının ve ailesinin tüm itirazlarına rağmen geri durmayan Ida Pfeiffer, 1842’nin Mart ayında, Kudüs’e gitmek üzere Viyana’dan bir buharlı gemiye biner. Tuna boyunca süren yolculuğunda ilk durağı Osmanlı payitahtı İstanbul’dur. Pfeiffer yaklaşık 40 gün boyunca Pera’dan Üsküdar’a, Kapalı Çarşı’dan Ok Meydanı’na şehrin sokaklarını adımlar, kahvehanelerinde soluklanır, tekke ve camilerine misafir olur. Gelin, tarihte ilk kadın seyyah olarak bilinen Pfeiffer’ın seyahat günlüklerinden 19. yüzyıl İstanbul’una dair ilginç detaylara yakından bakalım…

Devamı Derin Tarih Temmuz Sayısında…

Sahak Abroyan Efendi’nin Kişver-İ Derûn’u Nasıl İmha Edildi?

Ahmet Yasin Çomoğlu — Sat, 03 Jun 2023 11:47:54 +0000

Yabancı devletlerle diplomatik ilişkilerini uzun süre Dîvân-ı Hümâyun ve Donanma Tercümanlıkları ile yürüten Osmanlı İmparatorluğu, 1821’de bu faaliyetleri Bâbıâli Tercüme Odası’nda topladı. Zamanla nitelikli bir dil okuluna dönüşen Tercüme Odası, yüzyılın sonuna dek bürokrasi içerisinde yükselmek isteyenler için en iyi yerdi. Odanın donanımlı Ermeni tercümanlarından Sahak Abroyan Efendi de ikbal basamaklarını çıkmaya buradan başlamıştı. Odadaki görevlerinin dışında kitap çevirileri de yapan Sahak Efendi’nin Türkçeye kazandırdığı bir ahlâk kitabı ise talihsiz hikâyesiyle matbuat tarihimizin ilginç bir numunesi olarak kayıtlara geçecekti.

Devamı Derin Tarih Haziran Sayısında…

Mehmet Ali Aynî’in Târîh-İ Ebedî-İ Âlem’ine Ne Oldu?

Ahmet Yasin Çomoğlu — Thu, 04 May 2023 08:08:17 +0000

Abdülhamid Han’ın otuz üç yıllık saltanatının en tartışmalı meselelerinden biridir sansür. Sultan, güçlü ve otoriter bir yönetim tesis etmek için basılı yayınları da kontrol altında tutmuş; 1881’de kurulan Encümen-i Teftiş ve Muayene ile başlayan süreçte denetim mekanizması giderek sertleşmiştir. Bu dönemde encümenden nasibini alan eserler arasında, Mehmed Ali Aynî’nin Fransızcadan çevirdiği bir edebiyat tarihi de vardı

Devamı Derin Tarih Mayıs Sayısında…

Süyûtî’nin Bir Risâlesiyle Kadayıf Ve Künefenin Tarihine Bir Bakış

Ahmet Yasin Çomoğlu — Mon, 03 Apr 2023 08:19:18 +0000

Ramazan aylarında iftar sofralarının vazgeçilmez tatlısı pek çoklarına göre güllaçtır. Baklavanın yerini hiçbir şeyin tutmayacağını söyleyenler de vardır. Sütlü ve şerbetli tatlılar bugün her ne kadar iftar sofralarını süslese de, içlerinde biri vardır ki icadı sahur vaktine tesadüf etmiştir: Künefe. 16. yüzyılın velût âlimlerinden Süyûtî’nin künefe ve kadayıfa dair bir risâlesi eşliğinde bu iki tatlının tarihine ve haklarında yazılmış şiirlere göz atalım…

Devamı Derin Tarih Nisan Sayısında…

Mücadele İle Dolu Bir Hayatın Yarım Kalan Şaheseri: Türk Şairleri

Ahmet Yasin Çomoğlu — Thu, 02 Mar 2023 07:38:03 +0000

Türk Şairleri, Üsküdar Hallaç Baba Sa’dî Dergâhı’nın son şeyhi ve edebiyat tarihçisi Sadeddin Nüzhet Ergun’un, Türk şairlerini şiirlerinden örneklerle tanıtmak üzere yazmaya başladığı dev ansiklopedisidir. Sadeddin Nüzhet, başına gelen tüm olumsuzluklara rağmen, dinmeyen bir gayretle vefatına kadar çalışmaya devam etmiş; fakat eserini tamamlamaya ömrü vefa etmemiştir. 86 yıl sonra ikinci kez basılması münasebetiyle, nâtamam olmasına rağmen ehemmiyetini yitirmeyen Türk Şairleri’nin ve müellif-i garibinin hikâyesini birlikte okuyalım…

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında…

Vankulu Lügatı

Ahmet Yasin Çomoğlu — Thu, 05 Jan 2023 12:28:16 +0000

İbrahim Müteferrika, önce matbaa kurmanın gerekliliğini devlet yetkililerine izah etmiş, ardından Vankulu Lügati ile yayın tarihinde bir ilki gerçekleştirmiştir. Vankulu Mehmed Efendi’nin kaleminden çıkan eser, gerek faydalandığı kaynaklar gerekse üslubu ve içeriğiyle, bir lügatten çok daha fazlasıydı.

Devamı Derin Tarih Ocak Sayısında…

Âkif’in Meâline Ne Oldu?

Ahmet Yasin Çomoğlu — Sat, 03 Dec 2022 12:37:45 +0000

Âkif’in Kur’ân meâlinin serüveni, başlı başına bir Türkiye hikâyesidir. Yazılışından yakılışına dek, millî şairin yıllarını verdiği meâl metninin başına gelenler…

Devamı Derin Tarih Aralık Sayısında…

Kemâleddîn Ed-Demîrî’nin Hayâtü’l-Hayevân’ı

Ahmet Yasin Çomoğlu — Wed, 02 Nov 2022 07:46:23 +0000

İslâm bilim tarihinin en önemli zooloji ansiklopedilerinden sayılan Hayâtü’l-Hayevân, fıkıh ve hadis sahasında uzman bir âlim tarafından kaleme alındı. 730 civarında hayvanın incelendiği eser, renkli üslubu ve merak uyandırıcı içeriğiyle, yüzyıllar boyunca hep ilgi odağıydı. Ansiklopedinin meraklı okurları arasında Yavuz Sultan Selim bile vardı.

Devamı Derin Tarih Kasım Sayısında…

Yâkût El-Hamevî’nin Mu‘Cemu’l-Buldân’ı

Ahmet Yasin Çomoğlu — Wed, 12 Oct 2022 12:54:50 +0000

Çocuk yaşta köle olarak Anadolu’dan Bağdat’a götürülen Yâkût el-Hamevî’nin ömrü ilim beldelerine yolculuklarla geçti. Merv’de bulunduğu sırada kendisine sorulan bir soru, ona bir kültür hazinesi olan meşhur ansiklopedisini yazdıracaktı. İşte Yâkût’un hayatından sahneler eşliğinde o ünlü eserin öyküsü…

Devamı Derin Tarih Ekim Sayısında…

Zemahşerî, Keşşâf’i Nasil Yazdi?

Ahmet Yasin Çomoğlu — Wed, 07 Sep 2022 08:37:57 +0000

Zemahşerî, Mekke’deki Ebû Kubeys Dağı’na çıkıp “Ey Araplar! Gelin, atalarınızın dilini benden öğrenin!” diyecek kadar bu dile hâkim ve kendinden emin bir âlimdi. Ömrünün sonunda kaleme aldığı el-Keşşâf isimli tefsiri ise, üzerine onlarca şerh ve hâşiye yazılmış, tefsir literatürünün zirvesi kabul edilen bir klâsiktir. Peki, Zemahşerî bu şaheseri nasıl kaleme almıştı?

Devamı Derin Tarih Eylül Sayısında…