18 Mart 1915 günü 1. Dünya Savaşı’nın gidişatını değiştirecek bu olayın, Çanakkale Zaferi’nin mimarı Cevad (Çobanlı) Paşa olacaktı. Evet, Cevad Paşa! Çanakkale deyince ismi hemen hiçbirimizin hafıza kıyılarına vurmayan bu Paşa, Çanakkale’nin unutturulan kahramanlarının başında yer alır.

Müstahkem Mevkii Kumandanı olarak göreve gelir gelmez, Çanakkale Boğazı’nın müdafaa sistemini değiştirmiş, eldeki kısıtlı imkânlar ölçüsünde muazzam bir mücadele örneği sergilemişti. Vatanın son karakolunu üstün gayret ve azimle savunarak Düvel-i Muazzama’nın kuvvetlerini geri çekilmek mecburiyetinde bırakmıştı. Bu şanlı zaferin ardından 18 Mart kahramanı ve İstanbul’u kurtaran kişi unvanıyla yâd edildi.

2 Ağustos 1914 günü seferberliğin ilânında 9. Tümen Komutanı olarak Gelibolu’da bulunan Cevad Paşa, 10 Ağustos 1914’te Müstahkem Mevkii Kumandanlığı’na tayin edildi. Göreve geldiğinde rütbesi Mirliva (Albay) idi. Bu vazifeye tayin edilmesinin ardından Boğaz’ın müdafaasını ele aldı. Zira Boğaz’ın müdafaa planları yapılamadığından Müstahkem Mevkii Kumandanlığı stratejik açıdan perişan durumdaydı. İlk iş olarak planları oluşturdu. Ayrıca kadro dışına çıkarilan bataryalar yeniden tanzim edildi ve tabyalardaki toplar tekrar kuruluşa alındı. Bu bataryalara askerler ve subaylar yerleştirildi. Mevcut batarya ve tabya kadroları değiştirildi.

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında… 

Tarihimizin destanî sayfalarından Çanakkale Zaferi’nin öyle kahramanları var ki, bir mektubun satırlarında ya da bir derginin sayfalarında unutulup gitmiş.

Kadir oğlu Mehmed Çavuş da zaferin unutulan kahramanlarından. 1891’de Denizli’nin Çivril ilçesinin Madenler köyünde doğar. Ailesi Yörük olduğundan önce Afyon Dinar’ın Seydimelik, daha sonra da Bülüçalan köyüne gelirler.

Kadir oğlu Mehmed askerlik çağına geldiğinde Balkan Harbi’ne katılır, sonra memleketine döner. 1. Dünya Savaşı başlayıp seferberlik ilan edildiğinde 1. Kolordu 1. Tümen 70. Alay 3. Tabur emrine verilir ve savaş öncesinde İstanbul’da talim görür. 14 Mayıs 1915’te 70. Alay’ın Çanakkale’ye hareket etmesi emredilir.

25 Mayıs 1915’te Galata rıhtımında hareketine yarım saat kala İngiliz E 11 denizaltısı, alayın bindiği Karadeniz vapuruna bir torpil atar. Neyse ki vapura değil, hemen önündeki bir Alman şilebine isabet eder. Alay vapurdan indirilerek Galata limanından Bakırköy’e doğru yayan, oradan da Uzunköprü’ye trenle gider. Ardından 7 Haziran 1915’te Akbaş Limanı’ndan vapurla Çanakkale’ye geçip Kumkale’de tahkimat kurar.

70. Alay, 27/28 Haziran 1915’te Çanakkale’den vapurla Kilye Limanı’na, oradan Sarafim Çiftliği’nden geçerek Behramlı köyünün altındaki Kiremitlidere’de Güney grubunun emrine girer. Birliğin 1. Tümen Komutanı Cafer Tayyar (Eğilmez), 70. Alay Komutanı Yarbay Vasıf Bey, 3. Tabur Komutanı Bnb. Reşad (Çiğiltepe)’dır. (Vasıf Bey Çanakkale’den sonra Kafkas Cephesi’nde Oğnut sırtlarında, Reşat Bey de Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde Çiğiltepe’de şehit olmuştur.)

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında…