Bir Gelenek İcade Olarak Iı. Meşrutiyet Döneminde Gerçekleştirilen İstanbul’un Fethi Törenleri

Ali Şükrü Çoruk — Thu, 04 May 2023 14:38:54 +0000

Modern dönemde sonradan icat edilen anma ve kutlama törenleri ulusal kimliğin teşekkülü ve pekiştirilmesi için devletler tarafından bir araç olarak kullanıldı. Bu tören ve etkinlikler millî kimliği besleyen ortak bir hafıza inşa etmeye yarıyordu. Her yıl kutladığımız İstanbul’un fethi törenleri de II. Meşrutiyet döneminde tertip edilmeye başlanmıştır. İttihat ve Terakki Cemiyeti bu kutlamalarla Balkan Savaşı’nın ortaya çıkardığı yıkımı aşmayı ve toplumda devlete sahip çıkma şuuru oluşturmayı amaçladığından, törenin bütün ayrıntıları planlanmış ve muhtemel aksaklıkları önlemek amacıyla halka duyurular dahi yapılmıştı.

Devamı Derin Tarih Mayıs Sayısında…

Mustafa Kemal örtülü ödenekten para aldığı bakanı sürgüne göndermişti

Ali Şükrü Çoruk — Tue, 01 Mar 2016 07:40:51 +0000

Mustafa Kemal Paşa geniş müfettişlik yetkileriyle Samsun’a giderken Dahiliye Nezareti, yani İçişleri Bakanlığı koltuğunda Mehmed Ali Bey oturuyordu. Peki kimdi bu Mehmed Ali Bey? Mustafa Kemal Paşa’yı Sadrazam Damat Ferid Paşa ile tanıştırıp Anadolu’daki memuriyetine atanmasını sağlayan kişi desek yeterli olur sanırım. Şubat ayından İzmir’in işgali ertesine, 16 Mayıs’a kadar kısa bir süre Dahiliye Nazırlığı görevinde bulunmuş olup Mustafa Kemal’in Anadolu’ya tayini sırasında bu makamda bulunuyordu.

Adı Eylül 1919 ortalarında bu sefer bakanlığı sırasında örtülü ödenekten yaptığı harcamalarla gündeme gelecek ve bu tartışmalar bize önemli bir tarihî sırrı ifşa edecektir.

Tarihler 15-16 Eylül 1919’u gösterdiğinde İstanbul gazetelerinde bir haber çıkar. Millî Mücadele’yi destekleyen, başta Tercüman-ı Hakikat, Tasvir-i Efkâr ve Vakit gibi gazetelerde yayınlanan haberde eski Dahiliye Nazırı Mehmed Ali Bey’in yaptığı örtülü ödenek harcamaları liste halinde veriliyor; eski nazır, o devrin şartlarına göre yüksek miktarda harcama yapmasından dolayı eleştiriliyordu. Vakit’in 16 Eylül 1919 tarihli nüshasında yayınlanan harcama listesi şöyledir:

6,000 lira- Bizzat ve bilâ-senet alınmıştır

10,800 lira- Fransızca Antant gazetesine tahsisat-ı seneviyye olarak defaten

1,500 lira- Konya Valisi Cemal Bey’e

5,000 lira- Bursa Valisi Gümülcineli İsmail Bey’e

2,000 lira- Muhtelif gecelerde Serkildoryan (Cercle d’Orient) ve Tokatlıyan’da ziyafet masarifi

1,000 lira- Otomobil masrafı.

Ali Şükrü Çoruk – Derin Tarih

Bir Gelenek İcade Olarak Iı. Meşrutiyet Döneminde Gerçekleştirilen İstanbul’un Fethi Törenleri

Mustafa Kemal örtülü ödenekten para aldığı bakanı sürgüne göndermişti