17. asırda dünya ticaretinde söz sahibi olan Hollanda mezhep savaşları sonucu ba­ğımsızlığına kavuşmuştu. Bugünkü Hol­landa, Belçika, Lüksemburg ve Fransa’nın kuzey bölgesini içine almaktaydı. Resmî olarak Burgundy dükünün arazisi sayılan ve İspanya’ya bağlı Hollan­da şehirlerinde, o devirde diğer Avrupa ülkelerine nazaran kayda değer bir hürriyet havası hâkimdi. Antwerp tüccarı Almanya ile yakın ticarî münase­bet içinde bulunduğundan Luther’in yazıları elden ele dolaşıyordu.

İspanya kralı V. Charles, dinsizliğin yayılmasına engel olmak için 1521’de Luther’in aforoz edilmesin­den sonra Hollanda’da onun bütün kitaplarını mü­sadere ettirmişti. V. Charles’ın ikinci adımı Engizis­yonları Hollanda’ya getirmekti. İlk olarak 1523’de Brüksel’de iki kişi yakıldıktan sonra bütün Luther­ciler için ölüm emirleri verilmeye başlandı. Fakat baskılar Lutherciliğin yayılmasını önleyemiyordu. Tahminlere göre 1530’da Antwerp nüfusunun dört­te biri Lutheranlığı benimsemişti. 1550’den itibaren Calvinizm Hollanda’ya Cenova yoluyla girmeye baş­layacak, Hollanda Engizisyonu’nun verdiği ağır ceza­lara rağmen hızla yayılacaktır.

Devamı Derin Tarih Nisan Sayısında… 

İnalcık hocamızı en iyi ifade eden tabir budur. Çünkü o hakikaten bütün tarihçilerin kutbudur. Allah ona uzun bir ömür, kuvvetli bir hafıza, esaslı hocalardan alınmış sağlam bir ilmî temel ve bitip tükenmeyen bir çalışma azmi vermiştir. 100 senelik ömrünü, günlük çalışma performansına vurduğumuz zaman ancak 200 yılda tamamlanabilecek bir külliyatı üretmiştir. Bu külliyatın yüksek ilmî kapasitesi bütün dünyada kabul görmüş ve artık neredeyse yeryüzünün her tarafına yayılmış, rahle-i tedrisinden geçen talebeleri sayesinde bir “İnalcık ekolü” tarih sahasına yerleşmiştir.

Hem eski klasik bilgileri zamanın en iyi üstatlarından öğrenmiş hem de modern tarihçiliğin ileri metodlarını kullanarak kendine has yeni bir tarz geliştirmiştir. Bu tarzın, doktorasını tamamladıktan 10 yıl sonra kemale erdiğini söylemek mümkündür. Bu ilk 10 yıldaki eserlerini incelediğimiz zaman  hâlâ alanlarında aşılamaz klasikler oldukları görülecektir.

Devamı Derin Tarih Eylül Sayısında…