II. Abdülhamid’in Gözde Diplomatı Salih Münir Paşa

Kasım Hızlı — Wed, 28 Feb 2018 21:38:17 +0000

Salih Münir Paşa, Türk siyasî hayatına birçok devlet adamı yetiştiren Çorlulu ailesindendir. Ailenin en meşhur üyesi, Sultan III. Ahmed devrinde (1703-30) sadrazamlık yapan Çorlulu Ali Paşa’dır.

Salih Münir Paşa, 24 Kasım 1857’de dedesi Mehmed Aziz Efendi’nin Vefa’daki konağında dünyaya geldi. Babası Nafia Nazırı Mahmud Celaleddin Paşa, annesi Bîdar Hanım’dır. Hem bürokrat ve muharrir, hem de musikişinas olan Mahmud Celaleddin Paşa’nın Mir’ât-ı Hakîkat isimli eseri Tanzimat ve I. Meşrutiyet devirlerinin iç ve dış meseleleri hakkındaki önemli bilgiler verir.

Salih Münir Paşa Sıbyan mektebinde ilk tahsilini tamamladıktan sonra, yeni açılan Mekteb-i Sultani’ye (Galatasaray Lisesi) girdi. Burada Fransızcasını ilerletti ve özel hocalardan dersler aldı. Sultan II. Abdülhamid’e daha şehzadeliği zamanında intisab ederek onun teveccühünü kazandı. Tahta çıktıktan sonra da nedimleri arasında yer almıştır.

1872’de mülazemetle Babıali Tercüme Odası’na girdi. İlk Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nın başkanı Ahmed Vefik Paşa’nın da teveccühünü kazandığı için mecliste kâtiplik görevine getirildi. Ahmed Vefik Paşa, Moliere’den tercüme ettiği piyesleri ona kopya ettirirdi. Böylece Salih Münir Bey edebiyat ve tarihe dair Paşa’nın bilgisinden istifade imkânı buluyordu.

Şubat 1877’de Ahmed Vefik Paşa’nın başvekâleti zamanında hususi kâtipliğini deruhte etti. 20 Haziran 1879’da Orman ve Maadin Nezareti Mektupçuluğu’na tayin edildikten yaklaşık iki yıl sonra, 13 Nisan 1881’de dördüncü rütbe Mecidî Nişanı’na layık görüldü. Sonraki yıllarda Ahmed Cevdet Paşa’nın hususi öğrenciliğini yaparken onun tarih yazılarını temize çekerek tecrübe sahasını genişletmiştir.

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında…

Şapka İnkılabı’nın Medya Tetikçileri

Kasım Hızlı — Mon, 31 Jul 2017 21:57:48 +0000

Şapka Kanunu sade vatandaşın hayatını en çok etkileyen inkılâpların başında gelir. Çünkü insanların kendilerini her gün gösterdikleri alâmetleri olan sarık ve fesleri yasaklamıştır. Baş açık dolaşmak da mümkün değildi. Çünkü şapka giymek mecburi ve giyilmediği takdirde kime ve neye muhalif olunduğu belliydi. Ankara hükümetinin eski rejime karşı ilk keskin icraatı saltanatı kaldırmak olmuştu (Kasım 1922). 1924 yılında Hilafetin kaldırılması inkılap taraftarları ile muhalifler arasında keskin gruplaşmayı getirmişti. Saltanatın kaldırılmasına hafif tertip ses çıkaranlar, bir mânâda yutkunanlar Hilafetin kaldırılmasıyla yeni rejimin ne tarafa seyrettiğini anlama fırsatı bulmuşlardı. Takip eden inkılaplar toplumun kılık kıyafeti, dili, kültürü ve nihayet dini hakkındaki radikal değişikliklerin habercisiydi. Aşağıda 25 Kasım 1925 tarihinde kabul edilen Şapka Kanunu arefesinde medyanın bir kısmının şapka hakkında takındığı tavırdan bahsedeceğiz. Halka yön vermede, kitleleri şekillendirmede medya, bu inkılâp arefesinde de kullanılmıştı. O vakitler de günümüzdeki tarzda anketler yapılıyor, devrin meşhur simalarına sorular soruluyor, bu vesileyle zihinler inkılâba hazır hale getiriliyordu.

Devamı Derin Tarih Ağustos Sayısında…

Kasım Hızlı – Derin Tarih

II. Abdülhamid’in Gözde Diplomatı Salih Münir Paşa

Şapka İnkılabı’nın Medya Tetikçileri