Necdet Tosun – Derin Tarih

Tenkitler ve Müdafaalar Kıskacında Hindistan’dan Anadolu’ya Uzanan Gönül Bağı

Necdet Tosun — Tue, 10 Dec 2024 12:24:12 +0000

İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî, İslâm dünyasında tasavvufun yenileyicilerinden biri olarak tanınmış, özellikle Hindistan’da dinî ve toplumsal alanda önemli etkiler bırakmıştır. Müslümanları hurafelerden arındırmak, bid’atlara karşı çıkmak ve İslâm’ı saf hâliyle yaşatmak için mücadele eden Sirhindî, tasavvufî düşünceye “vahdet-i şuhûd” gibi özgün kavramlar kazandırmıştır. Eserleri ve mektuplarıyla geniş bir coğrafyada etkili olmuş, düşünceleri hem eleştirilmiş hem de savunulmuştur. Kendisi, tecdid (yenileme) ve ıslâh faaliyetleriyle, sadece dönemin değil, sonraki asırların da ilham kaynağı olmuştur. Özellikle tasavvuf ve dinî anlayış konularındaki ilkeli duruşuyla tarihte iz bırakmıştır.

Devamı Derin Tarih Aralık Sayısında…

Nakşibendîlerin Sömürgeci İngilizlere Karşı Mücadelesi

Necdet Tosun — Wed, 02 Nov 2022 11:58:46 +0000

19. yüzyılda Hindistan’ı sömürgeleştiren İngilizlere en sert tepki gösteren gruplardan biri Nakşibendiyye tarikatı mensuplarıydı. Ortadoğu’daki petrol yataklarını ele geçirmek amacıyla Osmanlı Devleti’ni parçalamak isteyen İngilizler karşılarında yine onları buldular. NakşÎ şeyhleri Yunanların İzmir’i işgaliyle birlikte 1919’da Anadolu’da başlayan Millî Mücadele’yi destekledikleri gibi tehlikeli vazifeler de üstlendiler.

Devamı Derin Tarih Kasım Sayısında…

Hoca Ahmed Yesevî Türkistan Güneşi

Necdet Tosun — Sun, 31 Jan 2016 22:01:10 +0000

Vaktini üçe ayırırdı. Günün büyük bölümünde ibadet ve zikirle meşgulken, sonra talebelerine zâhirî ve bâtınî ilimleri öğretirdi. Üçüncü bölümündeyse alın teriyle geçimini sağlamak üzere tahta kaşık ve kepçe yapıp satardı. Bir rivayete göre, hâlden anlar bir öküzü vardı. Öküzün sırtına bir heybe asar, içine de yaptığı kaşık ve kepçeleri koyup Yesi (bugünkü Türkistan) çarşısına salıverirdi. Kim kaşık ve kepçeden alırsa ücretini heybenin gözüne bırakırdı. Ücretini vermeyen olursa öküz o kimsenin peşini bırakmaz, nereye gitse ardından giderdi. Tâ ki adam ücreti heybeye koyana kadar… Akşam olunca da sahibinin evine gelirdi.

Daha çok menkıbeleriyle tanıdığımız, 12. yüzyıldan bugüne eskimeyen hikmetli dersler aktaran Ahmed Yesevî, yakından tanımamız gereken şahsiyetlerin başında geliyor.

Bugün Kazakistan’ın Çimkent şehri yakınlarında yer alan Sayram kasabasında dünyaya gelmiş. Dinîtasavvufî eğitimini tamamladıktan sonra yine o bölgedeki Yesi şehrine yerleşmiş, uzun yıllar halkı irşad ettikten sonra burada vefat etmiş. Babası İbrahim Şeyh, Sayram ve civarında müridleri olan tanınmış bir sufiydi. Anne ve babasını küçük yaşta kaybeden Ahmed, bir süre Otırar’daki Arslan Bâb isimli şeyhin yanında eğitim gördü. Onun vefatı üzerine başka şehirlerde eğitimine devam etti.

Devamı Derin Tarih’in Şubat sayısında!