Selahaddin Eyyûbî ve Ortadoğu’da İslam Birliği

Ramazan Şeşen — Fri, 30 Sep 2016 21:01:48 +0000

Selahaddin Eyyûbî denilince Hıttin Savaşı’nda Haçlıları yenip Kudüs’ü kurtarması gelir akla. Oysa en büyük başarısı, Ortadoğu’da geniş bir sahada Müslümanları birleştirip güçlü bir İslam birliği meydana getirmesidir. Müslüman siyasî birliğini yeniden sağlayan bu olguya Eyyûbîler Devleti diyoruz. Onun kurduğu birlik, Eyyûbilerin memluklarıyla 3,5 asır sürmüş, Filistin ve Kudüs’ü Haçlılardan geri aldığı gibi Moğol ilerleyişini de durdurmuştur.

Haçlılar 1098’de Ortadoğu’ya geldiklerinde Selçuklu Devleti taht kavgaları ve kriz içindeydi. Bundan faydalananarak Ortadoğu’daki Selçuklu beyliklerini birer birer yenip küçük fakat güçlü Haçlı devletleri kurdular. İç mücadelelerle uğraşan Selçuklu Devleti onlarla meşgul olacak vakit bulamadı. Sonuçta Haçlı devletleri iki asra yakın bir süre varlıklarını sürdürdüler.

1128 yılındayız, İmameddin Zengî’nin Murat Atabeyliği’ne tayini Haçlılarla mücadelede Müslümanlar lehine yeni bir devrin başlangıcı olmuştu. Sonra oğlu Nureddin Mahmud b. Zengî (1146-74) ve Selahaddin Eyyûbî (1169-93) devirlerinde Ortadoğu’da Haçlılara karşı güçlü bir İslam birliği ve üstünlük oluşturuldu. Selahaddin Eyyûbî devri birlik ve üstünlüğün doruğu sayılır.

Tam adıyla Selahaddin Ebü’l-Muzaffer Yusuf, 1138’de Tekrit şehrinde doğdu. Babası Necmeddin Eyyûb Selçukluların Tekrit valisiydi. Yine Selçuklulara bağlı olan Musul Atabeyi İmadeddin Zengî ile dostluk kurmuştu.

Devamı Derin Tarih Ekim Sayısında…

Yavuz’un Eşsiz Zaferi Mercidabık: Hilafet Bayrağı Osmanlı’da

Ramazan Şeşen — Wed, 31 Aug 2016 21:09:32 +0000

Mercidabık Halep’in kuzeyinde, Kuveyk Irmağı üzerinde eski devirlerden beri çeşitli muharebelerin yapıldığı, orduların toplandığı bir çayırdır. Biz onu daha ziyade 25 Recep 922 (24 Ağustos 1516) tarihinde Yavuz Sultan Selim ile Memluk Sultanı Kansu Gavri arasında yapılan, Memluklar Devleti’nin sonunu hazırlayan ve Osmanlılara Arap ülkelerinin kapısını açan büyük meydan muharebesiyle tanırız.

Bu tarihe kadar Memluk sultanları Haremeyn’in (Mekke ve Medine) ve Abbasi hilafetinin hamileri olarak büyük hürmet görüyorlardı. Mısır, Şam, Hicaz, Yemen ve Anadolu’nun güneyi dâhil geniş bir sahada hükmediyorlardı. Zaman zaman çatışma yaşadıkları Osmanlı Devleti’ne karşı Karamanoğulları ve Dulkadiroğulları beyliklerini korumuşlar, Osmanlılar Karamanoğulları beyliğiyle uzun müddet mücadele etmek mecburiyetinde kalmıştı.

Fatih zamanında Karamanoğulları beyliği ortadan kaldırıldı. II. Bayezid devrinde Memluklarla arasında savaşlar olmuşsa da 1490 yılında yapılan anlaşmayla uzunca bir barış devrine girilmişti.

Bu arada Şah İsmail liderliğindeki Safeviler 1500 yılı civarında güçlendiler. Şiilik propagandası yaparak Anadolu’daki birçok Türkmen kabilesini yanlarına çekmişler, Anadolu’daki Sünnî varlığını tehdit etmeye, isyanlar çıkarmaya başlamışlardı. Tehlikenin farkına varan Yavuz Sultan Selim babasının pasif siyasetine isyan ederek 1512 yılında Osmanlı tahtına geçti.

O yıl Ortadoğu’da birbirine düşman üç büyük İslam devleti vardı: Osmanlılar, Memluklar ve Safeviler. Yavuz Sultan Selim önce çok tehlikeli gördüğü Şah İsmail ve Safevilerin üzerine gitti. 23 Ağustos 1514 tarihinde Şah İsmail’i Çaldıran’da saf dışı bıraktı. Safevilerin başşehri Tebriz’e girdiyse de sonradan çekilmek zorunda kaldı. Dönüşünde Doğu ve Güneydoğu Anadolu’yu aldı. Çaldıran Seferi sırasında Osmanlılara zorluk çıkaran ve Memluklar himayesinde olan Dulkadiroğlu Alâüddevle’ye karşı Osmanlılar tarafını tutan yeğeni Ali Bey’i hizmetine alarak Kayseri, Bozok sancaklarına tayin etti.

Devamı Derin Tarih Eylül Sayısında…

Ramazan Şeşen – Derin Tarih

Selahaddin Eyyûbî ve Ortadoğu’da İslam Birliği

Yavuz’un Eşsiz Zaferi Mercidabık: Hilafet Bayrağı Osmanlı’da