1900 Paris Sergisi’nde Osmanlı ve Abdülhamid Damgası

Saro Dadyan — Wed, 28 Feb 2018 21:59:36 +0000

Şehirlerin, hatta devletlerin ev sahipliği yapabilmek için adeta birbirleriyle yarıştıkları, ülke ekonomilerine ve ev sahibi şehre katkılarıyla bilinen Exposition Universelle, yani Evrensel Sergi, Sanayi Devrimi ile birlikte doğup gelişen bir gelenek. Dünya ülkelerinin bir noktada toplanıp birbirlerine hem sanayi ve teknolojideki gelişimlerini sergiledikleri, hem de yerel kültürlerini tanıtma fırsatı buldukları evrensel sergilerin ilki 1851’de Londra’da açılmıştı. Tarihçi Eric Hobsbawm’ın deyimiyle dünya sergileri, “Batı’nın kendisini alkışladığı büyük ve yeni ayinlerdi.”

Osmanlı idaresi de bu yeniliğe kayıtsız kalmadı. Farklı şehirlerde düzenlenen sergilere katılıp ürünlerini ve kültürünü dünyaya tanıtma fırsatı bulan Osmanlı Devleti, 1851 Londra, 1853 New York, 1855 Paris ve 1862 Londra sergilerinin ardından 1863’te Sultanahmet Meydanı’nda açılan ve Sergi-i Umumi-i Osmani olarak bilinen organizasyona da ev sahipliği yaptı.

Evrensel sergilerin hem ekonominin canlandırılmasında, hem de devletin uluslararası arenada temsilinde önemli bir rolü olduğunun farkına varan isimlerden biri de Sultan II. Abdülhamid’di. Şehzadelik yıllarında amcası Sultan Abdülaziz’le birlikte 1867 Paris Sergisi’nin açılışına katılmış, Osmanlı bölümünü ve sergilenen ürünleri yetersiz bulmuş, “Hakikaten memleketimizde üretilenler sadece bunlardan ibaret midir?” diye üzüntüsünü belirtmişti.

Padişahlığı döneminde Şişli’de kalıcı bir Uluslararası Ziraat ve Sanayi Fuarı tesis etmek isteyen Sultan, bu iş için 1893’te İtalyan Mimar Raimondo D’Aronco’yu İstanbul’a davet etti. Fakat 10 Temmuz 1894’teki büyük deprem Sultan’ın bu projesini gerçekleştirmesine engel oldu.

Devamı Derin Tarih Mart Sayısında…

Niyet Ettim Osmanlı’ya Savaş Açmaya

Saro Dadyan — Sat, 30 Sep 2017 21:34:32 +0000

Tarih boyunca gerek coğrafi şartlar, gerekse barındırdığı farklı milletlerin itilafları, emel zıtlıkları, mücadeleleri, din ve mezhep farklılıkları nedeniyle Balkanlar Avrupa’da çatışmaların en çok yaşandığı bölge oldu. Zamanla Osmanlı hâkimiyetine giren bu coğrafyada ilk başlarda Osmanlı’nın kati tutumu sayesinde sükûn sağlanabildi fakat devletin zayıflamasıyla birlikte bu düzen de kayboldu. 1770’te Rus donanmasının Mora açıklarında görünmesiyle birlikte önce Rumlar, sonrasında da diğer halklar zamanla ayaklanmaya ve millî emellerle Osmanlı’ya isyan etmeye başladılar. 19. yüzyıla gelindiğinde Balkanlar Osmanlı İmparatorluğu’nun başlıca sorunu haline geldi. Buradaki hemen tüm halklar çatışma halinde oldukları gibi yine hemen hepsi ırksal yahut dinsel yakınlık duydukları bir büyük hami devlet edinmişlerdi. Bu durum, Osmanlı’nın Balkanlardaki sorunlarının hiçbir zaman bir iç mesele olarak halledilememesini ve bu sorunların büyük devletlerin müdahalesi ile büyük diplomatik problemlere dönüşmesine yol açıyordu.

1829’da Yunanistan, 1858’de Karadağlılar ve Sırplar, 1862’de Eflak ve Boğdan tek tek özerklik kazanmışlar yahut tamamıyla imparatorluktan kopmuşlardı. Özellikle 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi’nde (93 Harbi) Osmanlı’nın mağlup olması ve Rus ordusunun Yeşilköy’e kadar ilerlemesi Balkan devletlerinde büyük umutlar doğurdu. Osmanlı’nın artık sona erdiği ve başta Bulgaristan olmak üzere tüm Balkan devletlerinin bağımsızlıklarını kazanacağı düşünülüyordu.

Devamı Derin Tarih Ekim Sayısında…

Saro Dadyan – Derin Tarih

1900 Paris Sergisi’nde Osmanlı ve Abdülhamid Damgası

Niyet Ettim Osmanlı’ya Savaş Açmaya