Aradan geçen yarım asrı aşkın zamandan sonra, şurası artık net: Arap-İsrail Savaşları serisinin üçüncü halkası Yom Kipur Savaşı (1973), Mısır tarafından İsrail’le barış anlaşması için koz olarak tasarlandı ve sahneye kondu. Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Enver Sedat, ülkesini “Sovyet kampı”ndan “Amerikan kampı”na taşımak istiyordu. İsrail’le barış, bu yolda muhakkak açması gereken bir kilitti. Ancak ne zaman Washington’da nabız yoklasa veya Tel Aviv’e ulak yollasa, “ordusu tamamen yok edilmiş” bir ülkenin ciddiye alınmadığını görüyordu. Altı Gün Savaşı (1967) gerçekten de Mısır için tam bir felâket olmuş, savaş uçakları daha pistlerinden havalanmaya bile fırsat bulamadan İsrail tarafından vurulmuş ve stratejik Sina Yarımadası işgal edilmişti.
Yom Kipur Savaşı, Mısır açısından çok ciddi bir kazanımla sonuçlanmamış olsa bile, psikolojik etkisi umulanın üzerinde oldu. Her şeyden önce, İsrail ordusunun “yenilmezlik miti” berhava edilmişti. Enver Sedat, zaten uzun bir çatışma süreci şeklinde planlamadığı operasyondan en kârlı çıkan isimdi. Hem “İsrail’i gerileten kahraman” konumuna yükseldi, hem de ordusunun gözündeki yeri daha da sağlamlaştı. Başkomutan sıfatına, “Sınırı aşan kahraman” (Batalu’l-Ubûr) unvanını da ekledi. Ancak tüm bunların ötesinde, Yom Kipur Savaşı, Mısır’la İsrail arasında imzalanan Camp David Anlaşması’na (1979) giden yolu açması sebebiyle önemliydi.
Derin Tarih, kıymetli okurlarının karşısına işte bu önemli savaşı konu edinen bir dosyayla çıkıyor. Savaşın seyrini, arka planını, sebeplerini, sonrasında yaşananları ve uzun vadeli neticelerini, yetkin kalemlerin makaleleriyle bu sayımızda bulacaksınız.
Filistin sahnesinde bugün, dünde saklı. Yom Kipur Savaşı da Filistin davasının serencâmında ehemmiyeti pek fark edilmeyen bir dönüm noktası. Dosyamızı, bu gözle okuyunuz.
Yeni sayılarımızda, hayırla görüşmek üzere…
“Ortadoğu’yu Değiştiren Savaş: Yom Kipur” dosyamızda ilk olarak Metin Taha Yılmaz Yom Kipur Savaşı sonucunda değişen dengeleri kaleme alırken Prof. Dr. Veysel Kurt Mısır’ın savaş stratejisi ve Ortadoğu’daki siyasî değişimi değerlendirdi. Prof. Dr. H. Mustafa Eravcı Yom Kipur’un Suriye cephesini yazarken Doç Dr. Mehmet Erkan Kıllıoğlu Savaşın İsrail güvenlik doktrinine ve Ortadoğu’nun siyasî görünüşüne etkisini inceledi. Ortadoğu Uzmanı Zahide Tuba Kor ise İsrail’in yenilmezlik mitinin yıkılışını Yom Kipur Savaşı üzerinden değerlendirdi.
“Ortadoğu’yu Değiştiren Savaş: Yom Kipur” dosya konusunun haricinde ise Prof. Dr. İsmail Kara, Prof. Dr. İsmail Taşpınar, Prof. Dr. Hilal Kazan, Prof. Dr. Kahraman Şakul, Dursun Gürlek, Fatma Demircioğlu Parlar, Tahir Günay, Ayhan Demir, Deniz Çıkılı ve Canan Aytaş gibi araştırmacı, yazar ve akademisyenlerden oluşan birçok kişi de birbirinden kıymetli yazılar kaleme aldı.
Tarih Okuyan Şaşırmaz
