Tarihî bir vakıa olarak, hadisenin örgüsü kısa ve nettir:
Bizans İmparatoru Manuel Komnenos, 1176 baharında Fransız, Alman, Sırp, Gürcü ve diğer milletlerden oluşan büyük bir orduyla Anadolu’ya geçmişti. Niyeti “Selçuklu tehdidi”ni artık tamamen ortadan kaldırmaktı. Bugünkü Balıkesir-Manisa tarikiyle Denizli’ye kadar inen müttefik Bizans ordusu, Miryokefalon Kalesi civarına konuşlandı. Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan’ın barış tekliflerini defalarca reddeden İmparator Manuel, galibiyete kesin biçimde inandığı için çatışmakta kararlıydı. 17 Eylül günü gerçekleşen savaş, Selçuklu Türklerinin mutlak galibiyetiyle sonuçlandı.
Miryokefalon Savaşı, elbette bundan ibaret değildir. İhtiva ettiği manalar ve tarihî akış içindeki yeri bağlamında “İkinci Malazgirt” denmeyi hak eden bir zaferdir. Anadolu’nun bir Türk ve İslâm yurdu olduğunun kesin biçimde teyididir. Malazgirt’le açılan kapının artık tapulanmasıdır. Bizans’ın Anadolu’ya dair umutlarının ebediyen sona erdiğinin ilânıdır. Sonrasında kazanılacak nice kesin zaferin mukaddimesidir.
Tüm bunlara rağmen, şaşırtıcı biçimde, Miryokefalon Savaşı Malazgirt’in gölgesinde ve gerisinde kalmıştır. Malazgirt’in ışıltısı, Miryokefalon’u karanlıkta bırakmıştır. Halbuki bu iki muhteşem zaferin birlikte ve birbirinin devamı şeklinde mütalaa edilmesi lazımdır. Aksi takdirde, Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslâmlaşması süreci net bir biçimde anlaşılamayacaktır.
Derin Tarih olarak 850’nci yıldönümü münasebetiyle, Miryokefalon Savaşı’nı müstakil bir dosya olarak ele aldık. Dosyamız, Pamukkale Üniversitesi Tarih bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. İbrahim Balık’ın rehberliğinde ve öncülüğünde hazırlandı. Katkı sunan bütün hocalarımıza, okurlarımız adına en içten teşekkürlerimizi sunuyoruz.
Yeni sayılarımızda, hayırla görüşmek üzere…
“Unutulmuş Bir Zafer: Miryokefalon” dosyamızda ilk olarak Prof. Dr. Tülay Metin II. Kılıç Arslan’ın Bizans’ın Anadolu’yu yeniden ele geçirme ümitlerine ağır bir darbe indirerek Türk hâkimiyetinin nasıl kalıcı hale geldiğini kaleme alırken Mustafa Yılmaz İmparator I. Manuel Komnenos’un Konya’ya gelirken Honaz’dan Miryokefalon’a kadar uzanan güzergahının izini sürdü. Doç. Dr. Cihad Cihan astroloji ve kehanetlere inanarak bunu devlet politikası haline getiren I. Manuel Komnenos’un astroloji merakını incelerken Prof. Dr. Selim kaya ve Dr. Mehmet Yağcı İmparator I. Manuel’in askerî aklı neden ihmal ettiğini değerlendirdi. Prof. Dr. İbrahim Balık Miryokefalon Savaşı’nın tarihteki yankılarını yazarken Prof. Dr. Hasan Kara İstanbul’dan hareket eden Bizans ordusunun Miryokefalon’a uzanan yolculuğunu, Münir Seyhan ise Küfi Boğazı’na yapılan akademik gezilerin literatüre olan katkısını inceledi.
“Unutulmuş Bir Zafer: Miryokefalon” dosya konusunun haricinde ise Prof. Dr. İsmail Kara, Prof. Dr. İsmail Taşpınar, Prof. Dr. Hilal Kazan, Prof. Dr. Kahraman Şakul, Dursun Gürlek, Fatma Demircioğlu Parlar, Tahir Günay, Ayhan Demir, Deniz Çıkılı, Şeyma Üstün ve Canan Aytaş gibi araştırmacı, yazar ve akademisyenlerden oluşan birçok kişi de birbirinden kıymetli yazılar kaleme aldı.
Tarih Okuyan Şaşırmaz
