Avrupa genelinde sınırların, idarî yapıların ve askerî teşkilatların Osmanlı tehdidi dikkate alınarak şekillendiği düşünülünce; kıtadaki pek çok krizin, ittifak ve reform hareketinin arka planında Osmanlı faktörünün yer aldığı görülür. Habsburg, Venedik, Rusya, Britanya ve Fransa ile Osmanlı Devleti arasındaki ilişkilerin keskin rekabetten dengeli işbirliğine uzanan seyri, Osmanlı’nın Avrupa’dan kopuk değil, bilakis Avrupa güç dengelerini şekillendiren iç dönüşümlerin bir parçası olduğunu göstermektedir.
Devamı Derin Tarih Şubat Sayısında…
